مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٨

[ حكايت در جدّيت در طلب و اصرار در دعا و . . . ]

كيمياى حال باشد دست او * دست جنباند شود مس مست او

گر بخواهد مرگ هم شيرين شود * خار و نشتر نرگس و نسرين شود

آن كه او موقوف حال است آدمى است * گه به حال افزون و گاهى در كمى است

صوفى ابن الوقت باشد در مثال * ليك صافى فارغ است از وقت و حال

حالها موقوف عزم و راى او * زنده از نفخ مسيح آساى او

عاشق حالى نه عاشق بر منى * بر اميد حال بر من مىتنى

آن كه يك دم كم دمى كامل بود * نيست معبود خليل آفل بود

و انكه آفل باشد و گه آن و اين * نيست دل بر لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ

آن كه او گاهى خوش و گه ناخوش است * يك زمانى آب و يك دم آتش است

برج مه باشد و ليكن ماه نى * نقش بت باشد ولى آگاه نى

هست صوفى صفا جو ابن وقت * وقت را همچون پدر بگرفته سخت

هست صافى غرق نور ذو الجلال * ابن كس نى فارغ از اوقات و حال

غرقه‌ى نورى كه او لَمْ يُولَدْ است * لَمْ يَلِدْ لَمْ يُولَدْ آن ايزد است

رو چنين عشقى بجو گر زنده‌اى * ور نه وقت مختلف را بنده‌اى

منگر اندر نقش زشت و خوب خويش * بنگر اندر عشق و در مطلوب خويش

منگر آن كه تو حقيرى يا ضعيف * بنگر اندر همت خود اى شريف

تو به هر حالى كه باشى مىطلب * آب مىجو دايما اى خشك لب

كان لب خشكت گواهى مىدهد * كاو به آخر بر سر منبع رسد

خشكى لب هست پيغامى ز آب * كه به مات آرد يقين اين اضطراب

كاين طلب‌كارى مبارك جنبشى است * اين طلب در راه حق مانع‌كشى است

اين طلب مفتاح مطلوبات تست * اين سپاه و نصرت رايات تست

طلب همچون خروسى در صياح * مىزند نعره كه مىآيد صباح

گر چه آلت نيستت تو مىطلب * نيست آلت حاجت اندر راه رب

هر كه را بينى طلب‌كار اى پسر * يار او شو پيش او انداز سر

كز جوار طالبان طالب شوى * و ز ظلال غالبان غالب شوى

گر يكى مورى سليمانى بجست * منگر اندر جستن او سست سست

هر چه دارى تو ز مال و پيشه‌اى * نه طلب بود اول و انديشه‌اى

آن يكى در عهد داود نبى * نزد هر دانا و پيش هر غبى