مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

[ سبب توجه عارفان به مظاهر حق ، عشق مفرط آنان به حضرت معشوق است ]

ناز فرزندان كجا خواهد كشيد * ناز بابايان كجا خواهد شنيد

نيستم مولود پيرا كم بناز * نيستم والد جوانا كم گراز

نيستم شوهر نيم من شهوتى * ناز را بگذار اينجا اى ستى

جز خضوع و بندگى و اضطرار * اندر اين حضرت ندارد اعتبار

گفت بابا سالها اين گفته‌اى * باز مىگويى به جهل آشفته‌اى

چند از اينها گفته‌اى با هر كسى * تا جواب سرد بشنودى بسى

اين دم سرد تو در گوشم نرفت * خاصه اكنون كه شدم دانا و زفت

گفت بابا چه زيان دارد اگر * بشنوى يك بار تو پند پدر

همچنين مىگفت او پند لطيف * همچنان مىگفت او دفع عنيف

نه پدر از نصح كنعان سير شد * نه دمى در گوش آن ادبير شد

اندر اين گفتن بدند و موج تيز * بر سر كنعان زد و شد ريز ريز

نوح گفت اى پادشاه بردبار * مر مرا خر مرد و سيلت برد بار

وعده كردى مر مرا تو بارها * كه بيابد اهلت از طوفان رها

دل نهادم بر اميدت من سليم * پس چرا بربود سيل از من گليم

گفت او از اهل و خويشانت نبود * خود نديدى تو سپيدى او كبود

چون كه دندان تو كرمش در فتاد * نيست دندان بركنش اى اوستاد

تا كه باقى تن نگردد زار از او * گر چه بود آن تو شو بيزار از او

گفت بيزارم ز غير ذات تو * غير نبود آن كه او شد مات تو

تو همىدانى كه چونم با تو من * بيست چندانم كه با باران چمن

زنده از تو شاد از تو عايلى * مغتذى بىواسطه و بىحايلى

متصل نه منفصل نه اى كمال * بلكه بىچون و چگونه و اعتلال

ماهيانيم و تو درياى حيات * زنده‌ايم از لطفت اى نيكو صفات

تو نگنجى در كنار فكرتى * نه به معلولى قرين چون علتى

پيش از اين طوفان و بعد از اين مرا * تو مخاطب بوده‌اى در ماجرا

با تو مىگفتم نه با ايشان سخن * اى سخن بخش نو و آن كهن

نى كه عاشق روز و شب گويد سخن * گاه با اطلال و گاهى با دمن

روى با اطلال كرده ظاهرا * او كه را مىگويد آن مدحت كه را

شكر طوفان را كنون بگماشتى * واسطه‌ى اطلال را برداشتى

ز انكه اطلال لئيم و بد بدند * نه ندايى نه صدايى مىزدند

من چنان اطلال خواهم در خطاب * كز صدا چون كوه واگويد جواب

تا مثنا بشنوم من نام تو * عاشقم بر نام جان آرام تو

هر نبى ز آن دوست دارد كوه را * تا مثنا بشنود نام ترا