مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

[ تمثيلى ديگر در فناى افعالى ]

چار پا را قدر طاقت بار نه * بر ضعيفان قدر قوت كار نه

دانه‌ى هر مرغ اندازه‌ى وى است * طعمه‌ى هر مرغ انجيرى كى است

طفل را گر نان دهى بر جاى شير * طفل مسكين را از آن نان مرده گير

چون كه دندانها بر آرد بعد از آن * هم به خود گردد دلش جوياى نان

مرغ پر نارسته چون پران شود * لقمه‌ى هر گربه‌ى دران شود

چون بر آرد پر بپرد او به خود * بىتكلف بىصفير نيك و بد

ديو را نطق تو خامش مىكند * گوش ما را گفت تو هش مىكند

گوش ما هوش است چون گويا تويى * خشك ما بحر است چون دريا تويى

با تو ما را خاك بهتر از فلك * اى سماك از تو منور تا سمك

بىتو ما را بر فلك تاريكى است * با تو اى ماه اين فلك بارى كى است

صورت رفعت بود افلاك را * معنى رفعت روان پاك را

صورت رفعت براى جسمهاست * جسمها در پيش معنى اسمهاست

گفت حجتهاى خود كوته كنيد * پند را در جان و در دل ره كنيد

گر امينم متهم نبود امين * گر بگويم آسمان را من زمين

گر كمالم با كمال انكار چيست * ور نيم اين زحمت و آزار چيست

من نخواهم شد از اين خلوت برون * ز آن كه مشغولم به احوال درون

جمله گفتند اى وزير انكار نيست * گفت ما چون گفتن اغيار نيست

اشك ديده‌ست از فراق تو دوان * آه آه است از ميان جان روان

طفل با دايه نه استيزد و ليك * گريد او گر چه نه بد داند نه نيك

ما چون چنگيم و تو زخمه مىزنى * زارى از ما نى تو زارى مىكنى

ما چو ناييم و نوا در ما ز تست * ما چو كوهيم و صدا در ما ز تست

ما چو شطرنجيم اندر برد و مات * برد و مات ما ز تست اى خوش صفات

ما كه باشيم اى تو ما را جان جان * تا كه ما باشيم با تو در ميان

ما عدمهاييم و هستيهاى ما * تو وجود مطلقى فانى نما