مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠

[ حكايت در نقد رياكاران ]

آن چنان مستى مباش اى بىخرد * كه به عقل آيد پشيمانى خورد

بلك از آن مستان كه چون مى مىخورند * عقلهاى پخته حسرت مىبرند

اى گرفته همچو گربه موش پير * گر از آن مى شير گيرى شير گير

اى بخورده از خيالى جام هيچ * همچو مستان حقايق بر مپيچ

مىفتى اين سو و آن سو مست‌وار * اى تو اين سو نيستت ز آن سو گذار

گر بدان سو راه يا بى بعد از آن * گه بدين سو گه بدان سو سر فشان

جمله اين سويى از آن سو گپ مزن * چون ندارى مرگ هرزه جان مكن

آن خضر جان كز اجل نهراسد او * شايد ار مخلوق را نشناسد او

كام از ذوق توهم خوش كنى * در دمى در خيك خود پرش كنى

پس به يك سوزن تهى گردى ز باد * اين چنين فربه تن عاقل مباد

كوزه‌ها سازى ز برف اندر شتا * كى كند چون آب بيند آن وفا

آن شغالى رفت اندر خم رنگ * اندر آن خم كرد يك ساعت درنگ

پس بر آمد پوستش رنگين شده * كه منم طاوس عليين شده

پشم رنگين رونق خوش يافته * آفتاب آن رنگها بر تافته

ديد خود را سبز و سرخ و فور و زرد * خويشتن را بر شغالان عرضه كرد

جمله گفتند اى شغالك حال چيست * كه ترا در سر نشاط ملتويست

از نشاط از ما كرانه كرده‌اى * اين تكبر از كجا آورده‌اى

يك شغالى پيش او شد كاى فلان * شيد كردى يا شدى از خوش دلان

شيد كردى تا بمنبر بر جهى * تا ز لاف اين خلق را حسرت دهى

بس بكوشيدى نديدى گرميى * پس ز شيد آورده‌اى بىشرميى

گرمى آن اوليا و انبياست * باز بىشرمى پناه هر دغاست

كه التفات خلق سوى خود كشند * كه خوشيم و از درون بس ناخوشند

پوست دنبه يافت شخصى مستهان * هر صباحى چرب كردى سبلتان