مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٧

[ ادامهء حكايت فريفتن روستايى ، شهرى را ]

شرح مىكردش كه من آنم كه تو * لوتها خوردى ز خوان من دو تو

آن فلان روزت خريدم آن متاع * كل سر جاوز الاثنين شاع

سر مهر ما شنيدستند خلق * شرم دارد رو چو نعمت خورد حلق

او همىگفتش چه گويى ترهات * نى ترا دانم نه نام تو نه جات

پنجمين شب ابر و بارانى گرفت * كاسمان از بارشش دارد شگفت

چون رسيد آن كارد اندر استخوان * حلقه زد خواجه كه مهتر را بخوان

چون به صد الحاح آمد سوى در * گفت آخر چيست اى جان پدر

گفت من آن حق‌ها بگذاشتم * ترك كردم آن چه مىپنداشتم

پنج ساله رنج ديدم پنج روز * جان مسكينم در اين گرما و سوز

يك جفا از خويش و از يار و تبار * در گرانى هست چون سيصد هزار

ز انكه دل ننهاد بر جور و جفاش * جانش خوگر بود با لطف و وفاش

هر چه بر مردم بلا و شدت است * اين يقين دان كز خلاف عادت است

گفت اى خورشيد مهرت در زوال * گر تو خونم ريختى كردم حلال

امشب باران به ما ده گوشه‌اى * تا بيابى در قيامت توشه‌اى

گفت يك گوشه است آن باغبان * هست اينجا گرگ را او پاسبان

در كفش تير و كمان از بهر گرگ * تا زند گر آيد آن گرگ سترگ

گر تو آن خدمت كنى جا آن تست * ور نه جاى ديگرى فرماى جست

گفت صد خدمت كنم تو جاى ده * آن كمان و تير در كفم بنه

من نخسبم حارسى رز كنم * گر بر آرد گرگ سر تيرش زنم

بهر حق مگذارم امشب اى دو دل * آب باران بر سر و در زير گل

گوشه‌اى خالى شد و او با عيال * رفت آن جا جاى تنگ و بىمجال

چون ملخ بر همدگر گشته سوار * از نهيب سيل اندر كنج غار

شب همه شب جمله گويان اى خدا * اين سزاى ما سزاى ما سزا

اين سزاى آن كه شد يار خسان * يا كسى كرد از براى ناكسان

اين سزاى آن كه اندر طمع خام * ترك گويد خدمت خاك كرام

خاك پاكان ليسى و ديوارشان * بهتر از عام و رز و گلزارشان

بنده‌ى يك مرد روشن دل شوى * به كه بر فرق سر شاهان روى

از ملوك خاك جز بانگ دهل * تو نخواهى يافت اى پيك سبل

شهريان خود ره زنان نسبت به روح * روستايى كيست گيج و بىفتوح

اين سزاى آن كه بىتدبير عقل * بانگ غولى آمدش بگزيد نقل

چون پشيمانى ز دل شد تا شغاف * ز آن سپس سودى ندارد اعتراف

آن كمان و تير اندر دست او * گرگ را جويان همه شب سو به سو