مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٤

[ دنيا ، دامگاه است نه دانه‌گاه ]

رفتن خواجه و قومش به سوى ده

رفتن خواجه و قومش به سوى ده

خواجه و بچگان جهازى ساختند * بر ستوران جانب ده تاختند

شادمانه سوى صحرا راندند * سافروا كى تغنموا بر خواندند

[ آدمى در سفر به پختگى و كمال مىرسد ]

[ آدمى در سفر به پختگى و كمال مىرسد ]

كز سفرها ماه كيخسرو شود * بىسفرها ماه كى خسرو شود

از سفر بيدق شود فرزين راد * وز سفر يابيد يوسف صد مراد

[ اميد به وصال ، رنج و سختى راه را شيرين مىكند و چند تمثيل در اين باب ]

[ اميد به وصال ، رنج و سختى راه را شيرين مىكند و چند تمثيل در اين باب ]

روز روى از آفتابى سوختند * شب ز اختر راه مىآموختند

خوب گشته پيش ايشان راه زشت * از نشاط ده شده ره چون بهشت

تلخ از شيرين لبان خوش مىشود * خار از گلزار دل كش مىشود

حنظل از معشوق خرما مىشود * خانه از هم خانه صحرا مىشود

اى بسا از نازنينان خار كش * بر اميد گل‌عذار ماه‌وش

اى بسا حمال گشته پشت ريش * از براى دل بر مه روى خويش

كرده آهنگر جمال خود سياه * تا كه شب آيد ببوسد روى ماه

خواجه تا شب بر دكانى چار ميخ * ز انكه سروى در دلش كردست بيخ

تاجرى دريا و خشكى مىرود * آن به مهر خانه‌شينى مىدود

هر كه را با مرده سودايى بود * بر اميد زنده سيمايى بود

آن دروگر روى آورده به چوب * بر اميد خدمت مه روى خوب

[ در راه معشوق زنده و پايدار بكوش نه معشوق ناپايدار ]

[ در راه معشوق زنده و پايدار بكوش نه معشوق ناپايدار ]

بر اميد زنده‌اى كن اجتهاد * كاو نگردد بعد روزى دو جماد

مونسى مگزين خسى را از خسى * عاريت باشد در او آن مونسى

انس تو با مادر و بابا كجاست * گر بجز حق مونسانت را وفاست

انس تو با دايه و لالا چه شد * گر كسى شايد به غير حق عضد

انس تو با شير و با پستان نماند * نفرت تو از دبيرستان نماند

[ همهء معشوق‌هاى جهان ، معشوقيت خود را از حضرت معشوق ، گرفته‌اند ]

[ همهء معشوق‌هاى جهان ، معشوقيت خود را از حضرت معشوق ، گرفته‌اند ]

آن شعاعى بود بر ديوارشان * جانب خورشيد وارفت آن نشان

بر هر آن چيزى كه افتد آن شعاع * تو بر آن هم عاشق آيى اى شجاع

عشق تو بر هر چه آن موجود بود * آن ز وصف حق زر اندود بود

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

چون زرى با اصل رفت و مس بماند * طبع سير آمد طلاق او براند

از زر اندود صفاتش پا بكش * از جهالت قلب را كم گوى خوش

كان خوشى در قلبها عاريتى است * زير زينت مايه‌ى بىزينتى است

زر ز روى قلب در كان مىرود * سوى آن كان رو تو هم كان مىرود

نور از ديوار تا خور مىرود * تو بدان خور رو كه در خور مىرود

[ هر چه مىخواهى از خدا بخواه نه از مخلوقات بىوفا ]

[ هر چه مىخواهى از خدا بخواه نه از مخلوقات بىوفا ]

زين سپس بستان تو آب از آسمان * چون نديدى تو وفا در ناودان

[ دنيا ، دامگاه است نه دانه‌گاه ]

[ دنيا ، دامگاه است نه دانه‌گاه ]