مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٨

[ حيوان از علائم خطر مىگريزد ، ولى انسانِ غافل ، علائم قهر خدا را نمىبيند ]

آن سبا ز اهل صبا بودند و خام * كارشان كفران نعمت با كرام

باشد آن كفران نعمت در مثال * كه كنى با محسن خود تو جدال

[ تمثيل در بيان ناسپاسى و كفران نعمت ]

[ تمثيل در بيان ناسپاسى و كفران نعمت ]

كه نمىبايد مرا اين نيكوى * من برنجم زين چه رنجه مىشوى

لطف كن اين نيكويى را دور كن * من نخواهم چشم زودم كور كن

[ دل سيرى از نعمت ، كار ناسپاسان است ]

[ دل سيرى از نعمت ، كار ناسپاسان است ]

پس سبا گفتند باعد بيننا * شيننا خير لنا خذ زبننا

ما نمىخواهيم اين ايوان و باغ * نه زنان خوب و نه امن و فراغ

شهرها نزديك همديگر بد است * آن بيابان است خوش كانجا دد است

يطلب الإنسان في الصيف الشتا * فإذا جاء الشتاء أنكر ذا

فهو لا يرضى به حال أبدا * لا بضيق لا بعيش رغدا

قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ * كلما نال هدى أنكره

[ ضرورت مهار كردن نفس ]

[ ضرورت مهار كردن نفس ]

نفس زين سان است ز آن شد كشتنى * اقتلوا أنفسكم گفت آن سنى

[ تمثيل در بيان خطير بودن نفس امّاره ]

[ تمثيل در بيان خطير بودن نفس امّاره ]

خار سه سويه است هر چون كش نهى * در خلد وز زخم او تو كى جهى

[ مهار كردن نفس امّاره به همت استادان پاكدل ]

[ مهار كردن نفس امّاره به همت استادان پاكدل ]

آتش ترك هوا در خار زن * دست اندر يار نيكو كار زن

[ ادامهء حكايت اهل سبا ]

[ ادامهء حكايت اهل سبا ]

چون ز حد بردند اصحاب سبا * كه به پيش ما و با به از صبا

ناصحانشان در نصيحت آمدند * از فسوق و كفر مانع مىشدند

قصد خون ناصحان مىداشتند * تخم فسق و كافرى مىكاشتند

[ غلبهء تقدير بر تدبير بندگان ]

[ غلبهء تقدير بر تدبير بندگان ]

چون قضا آيد شود تنگ اين جهان * از قضا حلوا شود رنج دهان

گفت إِذا جاء القضاء ضاق الفضا * تحجب الأبصار إِذا جاء القضاء

چشم بسته مىشود وقت قضا * تا نبيند چشم كحل چشم را

مكر آن فارس چو انگيزيد گرد * آن غبارت ز استغاثت دور كرد

سوى فارس رو مرو سوى غبار * ور نه بر تو كوبد آن مكر سوار

گفت حق آن را كه اين گرگش بخورد * ديد گرد گرگ چون زارى نكرد

[ حيوان از علائم خطر مىگريزد ، ولى انسانِ غافل ، علائم قهر خدا را نمىبيند ]

[ حيوان از علائم خطر مىگريزد ، ولى انسانِ غافل ، علائم قهر خدا را نمىبيند ]

او نمىدانست گرد گرگ را * با چنين دانش چرا كرد او چرا

گوسفندان بوى گرگ با گزند * مىبدانند و به هر سو مىخزند

مغز حيوانات بوى شير را * مىبداند ترك مىگويد چرا

بوى شير خشم ديدى باز گرد * با مناجات و حذر انباز گرد