مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٧

باقى قصه‌ى اهل سبا

تو بفرمودى كه حق را ياد كن * ز انكه حق من نمىگردد كهن

ياد كن لطفى كه كردم آن صبوح * با شما از حفظ در كشتى نوح

پيله بابايانتان را آن زمان * دادم از طوفان و از موجش امان

آب آتش خو زمين بگرفته بود * موج او مر اوج كه را مىربود

حفظ كردم من نكردم ردتان * در وجود جد جد جدتان

چون شدى سر پشت پايت چون زنم * كارگاه خويش ضايع چون كنم

چون فداى بىوفايان مىشوى * از گمان بد بدان سو مىروى

من ز سهو و بىوفاييها برى * سوى من آيى گمان بد برى

اين گمان بد بر آن جا بر كه تو * مىشوى در پيش همچون خود دو تو

بس گرفتى يار و همراهان زفت * گر ترا پرسم كه كو گويى كه رفت

يار نيكت رفت بر چرخ برين * يار فسقت رفت در قعر زمين

تو بماندى در ميانه آن چنان * بىمدد چون آتشى از كاروان

دامن او گير اى يار دلير * كاو منزه باشد از بالا و زير

نى چو عيسى سوى گردون بر شود * نى چو قارون در زمين اندر رود

با تو باشد در مكان و بىمكان * چون بمانى از سرا و از دكان

او بر آرد از كدورتها صفا * مر جفاهاى ترا گيرد وفا

چون جفا آرى فرستد گوشمال * تا ز نقصان واروى سوى كمال

چون تو وردى ترك كردى در روش * بر تو قبضى آيد از رنج و تبش

آن ادب كردن بود يعنى مكن * هيچ تحويلى از آن عهد كهن

پيش از آن كاين قبض زنجيرى شود * اين كه دل گيرى است پا گيرى شود

رنج معقولت شود محسوس و فاش * تا نگيرى اين اشارت را به لاش

در معاصى قبضها دلگير شد * قبضها بعد از اجل زنجير شد

نعط من أعرض هنا عن ذكرنا * عيشه ضنكا و نجزي بالعمى

دزد چون مال كسان را مىبرد * قبض و دل تنگى دلش را مىخلد

او همىگويد عجب اين قبض چيست * قبض آن مظلوم كز شرت گريست

چون بدين قبض التفاتى كم كند * باد اصرار آتشش را دم كند

قبض دل قبض عوان شد لاجرم * گشت محسوس آن معانى زد علم

غصه‌ها زندان شده‌ست و چار ميخ * غصه بيخ است و برويد شاخ بيخ

بيخ پنهان بود هم شد آشكار * قبض و بسط اندرون بيخى شمار

چون كه بيخ بد بود زودش بزن * تا نرويد زشت خارى در چمن

قبض ديدى چاره‌ى آن قبض كن * ز انكه سرها جمله مىرويد ز بن

بسط ديدى بسط خود را آب ده * چون بر آيد ميوه با اصحاب ده