مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٣

[ حكايت در بيان دعوت‌هاى فريبكارانه ]

كه نه چربش دارد و نى نوش او * سحر خواند مىدمد در گوش او

كه بيا مهمان ما اى روشنى * خانه آن تست و تو آن منى

حزم آن باشد كه گويى تخمه‌ام * يا سقيمم خسته‌ى اين دخمه‌ام

يا سرم درد است درد سر ببر * يا مرا خوانده ست آن خالو پسر

ز انكه يك نوشت دهد با نيشها * كه بكارد در تو نوشش ريشها

زر اگر پنجاه اگر شصتت دهد * ماهيا او گوشت در شستت دهد

گر دهد خود كى دهد آن پر حيل * جوز پوسيده ست گفتار دغل

ژغژغ آن عقل و مغزت را برد * صد هزاران عقل را يك نشمرد

يار تو خورجين تست و كيسه‌ات * گر تو رامينى مجو جز ويسه‌ات

ويسه و معشوق تو هم ذات تست * وين برونيها همه آفات تست

حزم آن باشد كه چون دعوت كنند * تو نگويى مست و خواهان منند

دعوت ايشان صفير مرغ دان * كه كند صياد در مكمن نهان

مرغ مرده پيش بنهاده كه اين * مىكند اين بانگ و آواز و حنين

مرغ پندارد كه جنس اوست او * جمع آيد بر دردشان پوست او

جز مگر مرغى كه حزمش داد حق * تا نگردد گيج آن دانه و ملق

هست بىحزمى پشيمانى يقين * بشنو اين افسانه را در شرح اين

اى برادر بود اندر ما مضى * شهريى با روستايى آشنا

روستايى چون سوى شهر آمدى * خرگه اندر كوى آن شهرى زدى

دو مه و سه ماه مهمانش بدى * بر دكان او و بر خوانش بدى

هر حوايج را كه بوديش آن زمان * راست كردى مرد شهرى رايگان

رو به شهرى كرد و گفت اى خواجه تو * هيچ مىنايى سوى ده فرجه جو

اللَّه اللَّه جمله فرزندان بيار * كاين زمان گلشن است و نو بهار

يا به تابستان بيا وقت ثمر * تا ببندم خدمتت را من كمر

خيل و فرزندان و قومت را بيار * در ده ما باش سه ماه و چهار

كه بهاران خطه‌ى ده خوش بود * كشت زار و لاله‌ى دل كش بود

وعده دادى شهرى او را دفع حال * تا بر آمد بعد وعده هشت سال