مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٩

[ هشدار ناصح خير خواه ]

چند كوبد زخمهاى گرزشان * بر سر هر ژاژخا و مرزشان

گرز عزراييل را بنگر اثر * گر نبينى چوب و آهن در صور

هم به صورت مىنمايد گه‌گهى * ز آن همان رنجور باشد آگهى

گويد آن رنجور اى ياران من * چيست اين شمشير بر ساران من

ما نمىبينيم باشد اين خيال * چه خيال است اين كه اين هست ارتحال

چه خيال است اين كه اين چرخ نگون * از نهيب اين خيالى شد كنون

گرزها و تيغها محسوس شد * پيش بيمار و سرش منكوس شد

او همىبيند كه آن از بهر اوست * چشم دشمن بسته ز آن و چشم دوست

حرص دنيا رفت و چشمش تيز شد * چشم او روشن گه خون‌ريز شد

مرغ بىهنگام شد آن چشم او * از نتيجه‌ى كبر او و خشم او

سر بريدن واجب آيد مرغ را * كاو به غير وقت جنباند درا

هر زمان نزعى است جزو جانت را * بنگر اندر نزع جان ايمانت را

عمر تو مانند هميان زر است * روز و شب مانند دينار اشمر است

مىشمارد مىدهد زر بىوقوف * تا كه خالى گردد و آيد خسوف

گر ز كه بستانى و ننهى به جاى * اندر آيد كوه ز آن دادن ز پاى

پس بنه بر جاى هر دم را عوض * تا ز وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ يا بى غرض

در تمامى كارها چندين مكوش * جز به كارى كه بود در دين مكوش

عاقبت تو رفت خواهى ناتمام * كارهايت ابتر و نان تو خام

و آن عمارت كردن گور و لحد * نه به سنگ است و به چوب و نه لبد

بلكه خود را در صفا گورى كنى * در منى او كنى دفن منى

خاك او گردى و مدفون غمش * تا دمت يابد مددها از دمش

گورخانه و قبه‌ها و كنگره * نبود از اصحاب معنى آن سره

بنگر اكنون زنده اطلس پوش را * هيچ اطلس دست‌گيرد هوش را

در عذاب منكر است آن جان او * كژدم غم در دل غمدان او

از برون بر ظاهرش نقش و نگار * و ز درون ز انديشه‌ها او زار زار

و آن يكى بينى در آن دلق كهن * چون نبات انديشه و شكر سخن

گفت ناصح بشنويد اين پند من * تا دل و جانتان نگردد ممتحن

با گياه و برگها قانع شويد * در شكار پيل بچگان كم رويد