مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٩

[ حكايت در اينكه اصل انسان از عالم الهى است و طبيعت ، خانهء موقّت اوست ]

دور بينى كور دارد مرد را * همچو خفته در سرا كور از سرا

مولعيم اندر سخنهاى دقيق * در گرهها باز كردن ما عشيق

تا گره بنديم و بگشاييم ما * در شكال و در جواب آيين فزا

همچو مرغى كاو گشايد بند دام * گاه بندد تا شود در فن تمام

او بود محروم از صحرا و مرج * عمر او اندر گره كارى است خرج

خود زبون او نگردد هيچ دام * ليك پرش در شكست افتد مدام

با گره كم كوش تا بال و پرت * نگسلد يك يك از اين كر و فرت

صد هزاران مرغ پرهاشان شكست * و آن كمين گاه عوارض را نبست

حال ايشان از نبى خوان اى حريص * نقبوا فيها ببين هَلْ مِنْ مَحِيصٍ

از نزاع ترك و رومى و عرب * حل نشد اشكال انگور و عنب

تا سليمان لسين معنوى * در نيايد بر نخيزد اين دوى

جمله مرغان منازع بازوار * بشنويد اين طبل باز شهريار

ز اختلاف خويش سوى اتحاد * هين ز هر جانب روان گرديد شاد

حيث ما كنتم فولوا وجهكم * نحوه هذا الذى لم ينهكم

كور مرغانيم و بس ناساختيم * كان سليمان را دمى نشناختيم

همچو جغدان دشمن بازان شديم * لاجرم وامانده‌ى ويران شديم

مىكنيم از غايت جهل و عما * قصد آزار عزيزان خدا

جمع مرغان كز سليمان روشنند * پر و بال بىگنه كى بر كنند

بلكه سوى عاجزان چينه كشند * بىخلاف و كينه آن مرغان خوشند

هدهد ايشان پى تقديس را * مىگشايد راه صد بلقيس را

زاغ ايشان گر به صورت زاغ بود * باز همت آمد و ما زاغَ بود

لكلك ايشان كه لك لك مىزند * آتش توحيد در شك مىزند

و آن كبوترشان ز بازان نشكهد * باز سر پيش كبوترشان نهد

بلبل ايشان كه حالت آرد او * در درون خويش گلشن دارد او

طوطى ايشان ز قند آزاد بود * كز درون قند ابد رويش نمود

پاى طاوسان ايشان در نظر * بهتر از طاوس پران دگر

منطق الطيران خاقانى صداست * منطق الطير سليمانى كجاست

تو چه دانى بانگ مرغان را همى * چون نديده‌ستى سليمان را دمى

پر آن مرغى كه بانگش مطرب است * از برون مشرق است و مغرب است

هر يك آهنگش ز كرسى تاثرى است * وز ثرى تا عرش در كر و فرى است

مرغ كاو بىاين سليمان مىرود * عاشق ظلمت چو خفاشى بود

با سليمان خو كن اى خفاش رد * تا كه در ظلمت نمانى تا ابد