مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٠

[ حواس ظاهر و باطن خود را در معنويات مستغرق كن ]

چون رجا و خوف در دلها روان * نيست مخفى بر وى اسرار جهان

دل نگه داريد اى بىحاصلان * در حضور حضرت صاحب دلان

پيش اهل تن ادب بر ظاهر است * كه خدا ز ايشان نهان را ساتر است

پيش اهل دل ادب بر باطن است * ز انكه دلشان بر سراير فاطن است

تو بعكسى پيش كوران بهر جاه * با حضور آيى نشينى پايگاه

پيش بينايان كنى ترك ادب * نار شهوت را از آن گشتى حطب

چون ندارى فطنت و نور هدى * بهر كوران روى را مىزن جلا

پيش بينايان حدث در روى مال * ناز مىكن با چنين گنديده حال

شيخ سوزن زود در دريا فگند * خواست سوزن را به آواز بلند

صد هزاران ماهى اللهيى * سوزن زر در لب هر ماهيى

سر بر آوردند از درياى حق * كه بگير اى شيخ سوزنهاى حق

رو به دو كرد و بگفتش اى امير * ملك دل به يا چنان ملك حقير

اين نشان ظاهر است اين هيچ نيست * تا به باطن در روى بينى تو بيست

سوى شهر از باغ شاخى آورند * باغ و بستان را كجا آن جا برند

خاصه باغى كاين فلك يك برگ اوست * بلكه اين مغز است وين عالم چو پوست

بر نمىدارى سوى آن باغ گام * بوى افزون جوى و كن دفع زكام

تا كه آن بو جاذب جانت شود * تا كه آن بو نور چشمانت شود

گفت يوسف ابن يعقوب نبى * بهر بو ألقوا على وجه أبي

بهر اين بو گفت احمد در عظات * دايما قرة عيني فى الصلاة

پنج حس با همدگر پيوسته‌اند * ز انكه اين هر پنج از اصلى رسته‌اند

قوت يك قوت باقى شود * ما بقى را هر يكى ساقى شود

ديدن ديده فزايد عشق را * عشق در ديده فزايد صدق را

صدق بيدارى هر حس مىشود * حسها را ذوق مونس مىشود

چون يكى حس در روش بگشاد بند * ما بقى حسها همه مبدل شوند

چون يكى حس غير محسوسات ديد * گشت غيبى بر همه حسها پديد

چون ز جو جست از گله يك گوسفند * پس پياپى جمله ز آن سو بر جهند

گوسفندان حواست را بران * در چرا از أَخْرَجَ الْمَرْعى چران

تا در آن جا سنبل و نسرين چرند * تا به گلزار حقايق ره برند