مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٧

[ حكايت در نقد صورت‌گرايى ]

ماهيان جان در اين دريا پرند * تو نمىبينى كه كورى اى نژند

بر تو خود را مىزنند آن ماهيان * چشم بگشا تا ببينىشان عيان

ماهيان را گر نمىبينى پديد * گوش تو تسبيحشان آخر شنيد

صبر كردن جان تسبيحات تست * صبر كن كان است تسبيح درست

هيچ تسبيحى ندارد آن درج * صبر كن الصبر مفتاح الفرج

صبر چون پول صراط آن سو بهشت * هست با هر خوب يك لالاى زشت

تا ز لالا مىگريزى وصل نيست * ز انكه لالا را ز شاهد فصل نيست

تو چه دانى ذوق صبر اى شيشه دل * خاصه صبر از بهر آن نقش چگل

مرد را ذوق غزا و كر و فر * مر مخنث را بود ذوق از ذكر

جز ذكر نه دين او و ذكر او * سوى اسفل برد او را فكر او

گر بر آيد بر فلك از وى مترس * كاو بعشق سفل آموزيد درس

او بسوى سفل مىراند فرس * گر چه سوى علو جنباند جرس

از علمهاى گدايان ترس چيست * كان علمها لقمه‌ى نان را رهى است

كنگ زفتى كودكى را يافت فرد * زرد شد كودك ز بيم قصد مرد

گفت ايمن باش اى زيباى من * كه تو خواهى بود بر بالاى من

من اگر هولم مخنث دان مرا * همچو اشتر بر نشين مىران مرا

صورت مردان و معنى اين چنين * از برون آدم درون ديو لعين

آن دهل را مانى اى زفت چو عاد * كه بر او آن شاخ را مىكوفت باد

روبهى اشكار خود را باد داد * بهر طبلى همچو خيك پر ز باد

چون نديد اندر دهل او فربهى * گفت خوكى به ازين خيك تهى

روبهان ترسند ز آواز دهل * عاقلش چندان زند كه لا تقل

يك سوارى با سلاح و بس مهيب * مىشد اندر بيشه بر اسبى نجيب