مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٤

[ وصف رياكاران مدّعى ]

بيان حال خود پرستان و ناشكران در نعمت وجود انبيا و اوليا عليهم السلام

بيان حال خود پرستان و ناشكران در نعمت وجود انبيا و اوليا عليهم السلام

[ دعوت داعيان حق و بهانه‌جويىهاى هوىپرستان ]

[ دعوت داعيان حق و بهانه‌جويىهاى هوىپرستان ]

هر ك از ايشان گفت از عيب و گناه * وز دل چون سنگ وز جان سياه

و ز سبك دارى فرمان‌هاى او * و ز فراغت از غم فرداى او

و ز هوس و ز عشق اين دنياى دون * چون زنان مر نفس را بودن زبون

و آن فرار از نكته‌هاى ناصحان * و آن رميدن از لقاى صالحان

با دل و با اهل دل بيگانگى * با شهان تزوير و روبه‌شانگى

سير چشمان را گدا پنداشتن * از حسدشان خفيه دشمن داشتن

گر پذيرد چيز تو گويى گداست * ور نه گويى زرق و مكر است و دغاست

گر در آميزد تو گويى طامع است * ور نه گويى در تكبر مولع است

يا منافق‌وار عذر آرى كه من * مانده‌ام در نفقه‌ى فرزند و زن

نه مرا پرواى سر خاريدن است * نه مرا پرواى دين ورزيدن است

اى فلان ما را به همت ياد دار * تا شويم از اوليا پايان كار

اين سخن نه هم ز درد و سوز گفت * خوابناكى هرزه گفت و باز خفت

هيچ چاره نيست از قوت عيال * از بن دندان كنم كسب حلال

چه حلال اى گشته از اهل ضلال * غير خون تو نمىبينم حلال

[ براى هوىپرستان چشم‌پوشى از حقيقت آسان‌تر از چشم‌پوشى از شهوات است ]

[ براى هوىپرستان چشم‌پوشى از حقيقت آسان‌تر از چشم‌پوشى از شهوات است ]

از خدا چاره‌ستش و از لوت نه * چاره‌ش است از دين و از طاغوت نه

اى كه صبرت نيست از دنياى دون * صبر چون دارى ز نعم الماهدون

اى كه صبرت نيست از ناز و نعيم * صبر چون دارى از اللَّه كريم

اى كه صبرت نيست از پاك و پليد * صبر چون دارى از آن كاين آفريد

[ عارفان راستين ، جز خدا نمىبينند ]

[ عارفان راستين ، جز خدا نمىبينند ]

كو خليلى كه برون آمد ز غار * گفت هذا رب هان كو كردگار

من نخواهم در دو عالم بنگريست * تا نبينم اين دو مجلس آن كيست

بىتماشاى صفتهاى خدا * گر خورم نان در گلو ماند مرا

چون گوارد لقمه بىديدار او * بىتماشاى گل و گلزار او

جز بر اميد خدا زين آب خور * كى خورد يك لحظه الا گاو و خر

[ وصف رياكاران مدّعى ]

[ وصف رياكاران مدّعى ]

آن كه كالانعام بد بل هم اضل * گر چه پر مكر است آن گنده بغل

مكر او سر زير و او سر زير شد * روزگارى برد و روزش دير شد

فكرگاهش كند شد عقلش خرف * عمر شد چيزى ندارد چون الف

آن چه مىگويد در اين انديشه‌ام * آن هم از دستان آن نفس است هم

و انچه مىگويد غفور است و رحيم * نيست آن جز حيله‌ى نفس لئيم