مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨

[ تمثيل در بيان حال آنان كه گمشده‌اى به نام حقيقت دارند ]

دود در حلقش شد و حلقش بخست * از نهيب دود تلخ از خواب جست

در زمان در رو فتاد و مىگريست * كاى خدا اينها نشان منكرى است

خلم بهتر از چنين حلم اى خدا * كه كند از نور ايمانم جدا

گر بكاوى كوشش اهل مجاز * تو به تو گنده بود همچون پياز

هر يكى از يكديگر بىمغزتر * صادقان را يك ز ديگر نغزتر

صد كمر آن قوم بسته بر قبا * بهر هدم مسجد اهل قبا

همچو آن اصحاب فيل اندر حبش * كعبه‌اى كردند حق آتش زدش

قصد كعبه ساختند از انتقام * حالشان چون شد فرو خوان از كلام

مر سيه رويان دين را خود جهيز * نيست الا حيلت و مكر و ستيز

هر صحابى ديد ز آن مسجد عيان * واقعه تا شد يقينشان سر آن

واقعات ار باز گويم يك به يك * پس يقين گردد صفا بر اهل شك

ليك مىترسم ز كشف رازشان * نازنينانند و زيبد نازشان

شرع بىتقليد مىپذرفته‌اند * بىمحك آن نقد را بگرفته‌اند

حكمت قرآن چو ضاله‌ى مومن است * هر كسى در ضاله‌ى خود موقن است

اشترى گم كردى و جستيش چست * چون بيابى چون ندانى كان تست

ضاله چه بود ناقه‌اى گم كرده‌اى * از كفت بگريخته در پرده‌اى

آمده در بار كردن كاروان * اشتر تو ز آن ميان گشته نهان

مىدوى اين سو و آن سو خشك لب * كاروان شد دور و نزديك است شب

رخت مانده بر زمين در راه خوف * تو پى اشتر دوان گشته به طوف

كاى مسلمانان كه ديده ست اشترى * جسته بيرون بامداد از آخورى

هر كه بر گويد نشان از اشترم * مژدگانى مىدهم چندين درم

باز مىجويى نشان از هر كسى * ريش‌خندت مىكند زين هر خسى

كاشترى ديديم مىرفت اين طرف * اشتر سرخى به سوى آن علف

آن يكى گويد بريده گوش بود * و آن دگر گويد جلش منقوش بود

آن يكى گويد شتر يك چشم بود * و آن دگر گويد ز گر بىپشم بود

از براى مژدگانى صد نشان * از گزافه هر خسى كرده بيان