مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٧

[ وجود شيطان در جهان ، جنبهء ساختارى دارد نه تصادفى ]

در سفر گر روم بينى يا ختن * از دل تو كى رود حب الوطن

ما هم از مستان اين مى بوده‌ايم * عاشقان درگه وى بوده‌ايم

ناف ما بر مهر او ببريده‌اند * عشق او در جان ما كاريده‌اند

روز نيكو ديده‌ايم از روزگار * آب رحمت خورده‌ايم اندر بهار

نه كه ما را دست فضلش كاشته ست * از عدم ما را نه او برداشته ست

اى بسا كز وى نوازش ديده‌ايم * در گلستان رضا گرديده‌ايم

بر سر ما دست رحمت مىنهاد * چشمه‌هاى لطف از ما مىگشاد

وقت طفلىام كه بودم شير جو * گاهوارم را كه جنبانيد او

از كه خوردم شير غير شير او * كى مرا پرورد جز تدبير او

خوى كان با شير رفت اندر وجود * كى توان آن را ز مردم واگشود

گر عتابى كرد درياى كرم * بسته كى گردند درهاى كرم

اصل نقدش داد و لطف و بخشش است * قهر بر وى چون غبارى از غش است

از براى لطف عالم را بساخت * ذره‌ها را آفتاب او نواخت

فرقت از قهرش اگر آبستن است * بهر قدر وصل او دانستن است

تا دهد جان را فراقش گوشمال * جان بداند قدر ايام وصال

گفت پيغمبر كه حق فرموده است * قصد من از خلق احسان بوده است

آفريدم تا ز من سودى كنند * تا ز شهدم دست‌آلودى كنند

نى براى آن كه تا سودى كنم * و ز برهنه من قبايى بر كنم

چند روزى كه ز پيشم رانده است * چشم من در روى خوبش مانده است

كز چنان رويى چنين قهر اى عجب * هر كسى مشغول گشته در سبب

من سبب را ننگرم كان حادث است * ز انكه حادث حادثى را باعث است

لطف سابق را نظاره مىكنم * هر چه آن حادث دو پاره مىكنم

ترك سجده از حسد گيرم كه بود * آن حسد از عشق خيزد نز جحود

هر حسد از دوستى خيزد يقين * كه شود با دوست غيرى همنشين

هست شرط دوستى غيرت پزى * همچو شرط عطسه گفتن دير زى

چون كه بر نطعش جز اين بازى نبود * گفت بازى كن چه دانم در فزود

آن يكى بازى كه بد من باختم * خويشتن را در بلا انداختم

در بلا هم مىچشم لذات او * مات اويم مات اويم مات او

چون رهاند خويشتن را اى سره * هيچ كس در شش جهت از شش دره

جزو شش از كل شش چون وارهد * خاصه كه بىچون مر او را كژ نهد