مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٧

[ نفس امّاره ، بصيرت را از آدمى مىگيرد ]

يك سگى در كوى بر كور گدا * حمله مىآورد چون شير وغا

سگ كند آهنگ درويشان به خشم * در كشد مه خاك درويشان به چشم

كور عاجز شد ز بانگ و بيم سگ * اندر آمد كور در تعظيم سگ

كاى امير صيد و اى شير شكار * دست دست تست دست از من بدار

كز ضرورت دم خر را آن حكيم * كرد تعظيم و لقب دادش كريم

گفت او هم از ضرورت كاى اسد * از چو من لاغر شكارت چه رسد

گور مىگيرند يارانت به دشت * كور مىگيرى تو در كوچه به گشت

گور مىجويند يارانت به صيد * كور مىجويى تو در كوچه به كيد

آن سگ عالم شكار گور كرد * وين سگ بىمايه قصد كور كرد

علم چون آموخت سگ رست از ضلال * مىكند در بيشه‌ها صيد حلال

سگ چو عالم گشت شد چالاك زحف * سگ چو عارف گشت شد ز اصحاب كهف

سگ شناسا شد كه مير صيد كيست * اى خدا آن نور اشناسنده چيست

كور نشناسد نه از بىچشمى است * بلكه اين ز آن است كز جهل است مست

نيست خود بىچشم تر كور از زمين * اين زمين از فضل حق شد خصم بين

نور موسى ديد و موسى را نواخت * خسف قارون كرد و قارون را شناخت

رجف كرد اندر هلاك هر دعى * فهم كرد از حق كه يا أَرْضُ ابْلَعِي

خاك و آب و باد و نار با شرر * بىخبر با ما و با حق با خبر

ما به عكس آن ز غير حق خبير * بىخبر از حق و از چندين نذير

لاجرم أَشْفَقْنَ مِنْها جمله‌شان * كند شد ز آميز حيوان حمله‌شان

گفته بيزاريم جمله زين حيات * كاو بود با خلق حى با حق موات

چون بماند از خلق گردد او يتيم * انس حق را قلب مىبايد سليم

چون ز كورى دزد دزدد كاله‌اى * مىكند آن كور عميا ناله‌اى

تا نگويد دزد او را كان منم * كز تو دزديدم كه دزد پر فنم

كى شناسد كور دزد خويش را * چون ندارد نور چشم و آن ضيا

چون بگويد هم بگير او را تو سخت * تا بگويد او علامتهاى رخت

پس جهاد اكبر آمد عصر دزد * تا بگويد كه چه دزديده است مزد