مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩

[ حكايت در زيان گسستن از انسان كامل و زيان تفرقه ]

ور نباشد قطب يار ره بود * شه نباشد فارس اسپه بود

پس صلهء ياران ره لازم شمار * هر كه باشد گر پياده گر سوار

ور عدو باشد همين احسان نكوست * كه به احسان بس عدو گشته است دوست

ور نگردد دوست كينش كم شود * ز آن كه احسان كينه را مرهم شود

بس فوايد هست غير اين و ليك * از درازى خايفم اى يار نيك

حاصل اين آمد كه يار جمع باش * هم چو بتگر از حجر يارى تراش

ز آن كه انبوهى و جمع كاروان * ره زنان را بشكند پشت و سنان

چون دو چشم دل ندارى اى عنود * كه نمىدانى تو هيزم را ز عود

چون كه گنجى هست در عالم مرنج * هيچ ويران را مدان خالى ز گنج

قصد هر درويش مىكن از گزاف * چون نشان يا بى بجد مىكن طواف

چون تو را آن چشم باطن بين نبود * گنج مىپندار اندر هر وجود

آمد از حق سوى موسى اين عتاب * كاى طلوع ماه ديده تو ز جيب

مشرقت كردم ز نور ايزدى * من حقم رنجور گشتم نامدى

گفت سبحانا ! تو پاكى از زيان * اين چه رمز است اين بكن يا رب بيان

باز فرمودش كه در رنجوريم * چون نپرسيدى تو از روى كرم

گفت يا رب نيست نقصانى تو را * عقل گم شد اين سخن را بر گشا

گفت آرى بندهء خاص گزين * گشت رنجور او منم نيكو ببين

هست معذوريش معذورى من * هست رنجوريش رنجورى من

هر كه خواهد همنشينى خدا * تا نشيند در حضور اوليا

از حضور اوليا گر بسكلى * تو هلاكى ز آن كه جزوى بىكلى

هر كه را ديو از كريمان وابرد * بىكسش يابد سرش را او خورد

يك بدست از جمع رفتن يك زمان * مكر ديو است بشنو و نيكو بدان

باغبانى چون نظر در باغ كرد * ديد چون دزدان به باغ خود سه مرد

يك فقيه و يك شريف و صوفيى * هر يكى شوخى بدى لايوفيى