مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٦

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

اى معاف يَفْعَلُ اللَّهُ ما يشا * بىمحابا رو زبان را بر گشا

گفت اى موسى از آن بگذشته‌ام * من كنون در خون دل آغشته‌ام

من ز سدره‌ى منتهى بگذشته‌ام * صد هزاران ساله ز آن سو رفته‌ام

تازيانه بر زدى اسبم بگشت * گنبدى كرد و ز گردون بر گذشت

محرم ناسوت ما لاهوت باد * آفرين بر دست و بر بازوت باد

حال من اكنون برون از گفتن است * اين چه مىگويم نه احوال من است

نقش مىبينى كه در آيينه‌اى است * نقش تست آن نقش آن آيينه نيست

دم كه مرد نايى اندر ناى كرد * در خور ناى است نه در خورد مرد

هان و هان گر حمد گويى گر سپاس * همچو نافرجام آن چوپان شناس

حمد تو نسبت بدان گر بهتر است * ليك آن نسبت به حق هم ابتر است

چند گويى چون غطا برداشتند * كاين نبوده ست آن كه مىپنداشتند

اين قبول ذكر تو از رحمت است * چون نماز مستحاضه رخصت است

با نماز او بيالوده ست خون * ذكر تو آلوده‌ى تشبيه و چون

خون پليد است و به آبى مىرود * ليك باطن را نجاستها بود

كان به غير آب لطف كردگار * كم نگردد از درون مرد كار

در سجودت كاش رو گردانىاى * معنى سبحان ربى دانىاى

كاى سجودم چون وجودم ناسزا * مر بدى را تو نكويى ده جزا

اين زمين از حلم حق دارد اثر * تا نجاست برد و گلها داد بر

تا بپوشد او پليديهاى ما * در عوض بر رويد از وى غنچه‌ها

پس چو كافر ديد كاو در داد و جود * كمتر و بىمايه تر از خاك بود

از وجود او گل و ميوه نرست * جز فساد جمله پاكيها نجست

گفت واپس رفته‌ام من در ذهاب * حسرتا يا ليتني كنت تراب

كاش از خاكى سفر نگزيدمى * همچو خاكى دانه‌اى مىچيدمى

چون سفر كردم مرا راه آزمود * زين سفر كردن ره آوردم چه بود

ز آن همه ميلش سوى خاك است كاو * در سفر سودى نبيند پيش رو

روى واپس كردنش آن حرص و آز * روى در ره كردنش صدق و نياز

هر گيا را كش بود ميل علا * در مزيد است و حيات و در نما

چون كه گردانيد سر سوى زمين * در كمى و خشكى و نقص و غبين

ميل روحت چون سوى بالا بود * در تزايد مرجعت آن جا بود

ور نگون سارى سرت سوى زمين * آفلى حق لا يحب الآفلين