مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٥

[ نفى شكل‌گرايى ]

من نگردم پاك از تسبيحشان * پاك هم ايشان شوند و در فشان

ما زبان را ننگريم و قال را * ما روان را بنگريم و حال را

ناظر قلبيم اگر خاشع بود * گر چه گفت لفظ ناخاضع رود

ز انكه دل جوهر بود گفتن عرض * پس طفيل آمد عرض جوهر غرض

چند ازين الفاظ و اضمار و مجاز * سوز خواهم سوز با آن سوز ساز

آتشى از عشق در جان بر فروز * سربه‌سر فكر و عبارت را بسوز

موسيا آداب دانان ديگرند * سوخته جان و روانان ديگرند

عاشقان را هر نفس سوزيدنى ست * بر ده ويران خراج و عشر نيست

گر خطا گويد و را خاطى مگو * گر بود پر خون شهيد او را مشو

خون شهيدان را ز آب اولىتر است * اين خطا از صد ثواب اولىتر است

در درون كعبه رسم قبله نيست * چه غم ار غواص را پاچيله نيست

تو ز سر مستان قلاووزى مجو * جامه چاكان را چه فرمايى رفو

ملت عشق از همه دينها جداست * عاشقان را ملت و مذهب خداست

لعل را گر مهر نبود باك نيست * عشق در درياى غم غمناك نيست

بعد از آن در سر موسى حق نهفت * رازهايى كان نمىآيد به گفت

بر دل موسى سخنها ريختند * ديدن و گفتن به هم آميختند

چند بىخود گشت و چند آمد به خود * چند پريد از ازل سوى ابد

بعد از اين گر شرح گويم ابلهى است * ز انكه شرح اين وراى آگهى است

ور بگويم عقلها را بر كند * ور نويسم بس قلمها بشكند

چون كه موسى اين عتاب از حق شنيد * در بيابان در پى چوپان دويد

بر نشان پاى آن سر گشته راند * گرد از پرده‌ى بيابان بر فشاند

گام پاى مردم شوريده خود * هم ز گام ديگران پيدا بود

يك قدم چون رخ ز بالا تا نشيب * يك قدم چون پيل رفته بر وريب

گاه چون موجى بر افرازان علم * گاه چون ماهى روانه بر شكم

گاه بر خاكى نبشته حال خود * همچو رمالى كه رملى بر زند

عاقبت دريافت او را و بديد * گفت مژده ده كه دستورى رسيد

هيچ آدابى و ترتيبى مجو * هر چه مىخواهد دل تنگت بگو

كفر تو دين است و دينت نور جان * ايمنى و ز تو جهانى در امان