مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣

[ حكايت در نفى شكل‌گرايى ]

اين سخن ناقص بماند و بىقرار * دل ندارم بىدلم معذور دار

ذره‌ها را كى تواند كس شمرد * خاصه آن كاو عشق عقل او ببرد

مىشمارم برگهاى باغ را * مىشمارم بانگ كبك و زاغ را

در شمار اندر نيايد ليك من * مىشمارم بهر رشد ممتحن

نحس كيوان يا كه سعد مشترى * نايد اندر حصر گر چه بشمرى

ليك هم بعضى از اين هر دو اثر * شرح بايد كرد يعنى نفع و ضر

تا شود معلوم آثار قضا * شمه اى مر اهل سعد و نحس را

طالع آن كس كه باشد مشترى * شاد گردد از نشاط و سرورى

و انكه را طالع زحل از هر شرور * احتياطش لازم آيد در امور

گر بگويم آن زحل استاره را * ز آتشش سوزد مر آن بىچاره را

اذْكُرُوا اللَّهَ * شاه ما دستور داد * اندر آتش ديد ما را نور داد

گفت اگر چه پاكم از ذكر شما * نيست لايق مر مرا تصويرها

ليك هرگز مست تصوير و خيال * در نيابد ذات ما را بىمثال

ذكر جسمانه خيال ناقص است * وصف شاهانه از آنها خالص است

شاه را گويد كسى جولاه نيست * اين چه مدح است اين مگر آگاه نيست

ديد موسى يك شبانى را به راه * كاو همىگفت اى خدا و اى إله

تو كجايى تا شوم من چاكرت * چارقت دوزم كنم شانه سرت

جامه‌ات شويم شپشهايت كشم * شير پيشت آورم اى محتشم

دستكت بوسم بمالم پايكت * وقت خواب آيد بروبم جايكت

اى فداى تو همه بزهاى من * اى به يادت هيهى و هيهاى من

اين نمط بىهوده مىگفت آن شبان * گفت موسى با كى است اين اى فلان

گفت با آن كس كه ما را آفريد * اين زمين و چرخ از او آمد پديد

گفت موسى هاى خيره‌سر شدى * خود مسلمان ناشده كافر شدى

اين چه ژاژست و چه كفر است و فشار * پنبه‌اى اندر دهان خود فشار

گند كفر تو جهان را گنده كرد * كفر تو ديباى دين را ژنده كرد