مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٠

[ توفيق توبه نصيب هر كس نمىشود ]

گر كند سفلى هوا و نار را * ور ز گل او بگذراند خار را

حاكم است و يَفْعَلُ اللَّهُ ما يشا * كاو ز عين درد انگيزد دوا

گر هوا و نار را سفلى كند * تيرگى و دردى و ثقلى كند

ور زمين و آب را علوى كند * راه گردون را به پا مطوى كند

پس يقين شد كه تُعِزُّ مَنْ تشا * خاكيى را گفت پرها بر گشا

آتشى را گفت رو ابليس شو * زير هفتم خاك با تلبيس شو

آدم خاكى برو تو بر سها * اى بليس آتشى رو تا ثرى

[ فعل خداوند را نمىتوان در چارچوب قانون علت و معلول تفسير كرد ]

[ فعل خداوند را نمىتوان در چارچوب قانون علت و معلول تفسير كرد ]

چار طبع و علت اولى نىام * در تصرف دايما من باقىام

كار من بىعلت است و مستقيم * هست تقديرم نه علت اى سقيم

عادت خود را بگردانم به وقت * اين غبار از پيش بنشانم به وقت

بحر را گويم كه هين پر نار شو * گويم آتش را كه رو گلزار شو

كوه را گويم سبك شو همچو پشم * چرخ را گويم فرو در پيش چشم

گويم اى خورشيد مقرون شو به ماه * هر دو را سازم چو دو ابر سياه

چشمه‌ى خورشيد را سازيم خشك * چشمه‌ى خون را به فن سازيم مشك

آفتاب و مه چو دو گاو سياه * يوغ بر گردن ببنددشان إله

انكار فلسفى بر قرائت إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً

انكار فلسفى بر قرائت إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً

[ نقد آنان كه علل و اسباب ظاهرى را مطلق دانسته‌اند ]

[ نقد آنان كه علل و اسباب ظاهرى را مطلق دانسته‌اند ]

مقريى مىخواند از روى كتاب * ماؤُكُمْ غَوْراً ز چشمه بندم آب

آب را در غورها پنهان كنم * چشمه‌ها را خشك و خشكستان كنم

آب را در چشمه كى آرد دگر * جز من بىمثل با فضل و خطر

فلسفى منطقى مستهان * مىگذشت از سوى مكتب آن زمان

چون كه بشنيد آيت او از ناپسند * گفت آريم آب را ما با كلند

ما به زخم بيل و تيزى تبر * آب را آريم از پستى ز بر

شب بخفت و ديد او يك شير مرد * زد طپانچه هر دو چشمش كور كرد

گفت زين دو چشمه‌ى چشم اى شقى * با تبر نورى بر آر ار صادقى

روز بر جست و دو چشم كور ديد * نور فايض از دو چشمش ناپديد

[ توفيق توبه نصيب هر كس نمىشود ]

[ توفيق توبه نصيب هر كس نمىشود ]

گر بناليدى و مستغفر شدى * نور رفته از كرم ظاهر شدى

ليك استغفار هم در دست نيست * ذوق توبه نقل هر سر مست نيست