مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩

[ حاكميت ارادهء خداوند در جهان ]

او نمىخندد ز ذوق مالشت * او همىخندد بر آن اسگالشت

پس خداعى را خداعى شد جزا * كاسه زن كوزه بخور اينك سزا

گر بدى با تو و را خنده‌ى رضا * صد هزاران گل شكفتى مر ترا

چون دل او در رضا آرد عمل * آفتابى دان كه آيد در حمل

زو بخندد هم نهار و هم بهار * در هم آميزد شكوفه و سبزه‌زار

صد هزاران بلبل و قمرى نوا * افكنند اندر جهان بىنوا

چون كه برگ روح خود زرد و سياه * مىببينى چون ندانى خشم شاه

آفتاب شاه در برج عتاب * مىكند روها سيه همچون كباب

آن عطارد را ورقها جان ماست * آن سپيدى و آن سيه ميزان ماست

باز منشورى نويسد سرخ و سبز * تا رهند ارواح از سودا و عجز

سرخ و سبز افتاد نسخ نو بهار * چون خط قوس و قزح در اعتبار

رحمت صد تو بر آن بلقيس باد * كه خدايش عقل صد مرده بداد

هدهدى نامه بياورد و نشان * از سليمان چند حرفى با بيان

خواند او آن نكتهاى با شمول * با حقارت ننگريد اندر رسول

جسم هدهد ديد و جان عنقاش ديد * حس چو كفى ديد و دل درياش ديد

عقل با حس زين طلسمات دو رنگ * چون محمد با ابو جهلان به جنگ

كافران ديدند احمد را بشر * چون نديدند از وى انْشَقَّ الْقَمَرُ

خاك زن در ديده‌ى حس بين خويش * ديده‌ى حس دشمن عقل است و كيش

ديده‌ى حس را خدا اعماش خواند * بت پرستش گفت و ضد ماش خواند

ز انكه او كف ديد و دريا را نديد * ز انكه حالى ديد و فردا را نديد

خواجه‌ى فردا و حالى پيش او * او نمىبيند ز گنجى جز تسو

ذره‌اى ز آن آفتاب آرد پيام * آفتاب آن ذره را گردد غلام

قطره‌اى كز بحر وحدت شد سفير * هفت بحر آن قطره را باشد اسير

گر كف خاكى شود چالاك او * پيش خاكش سر نهد افلاك او

خاك آدم چون كه شد چالاك حق * پيش خاكش سر نهند املاك حق

السَّماءُ انْشَقَّتْ آخر از چه بود * از يكى چشمى كه خاكى بر گشود

خاك از دردى نشيند زير آب * خاك بين كز عرش بگذشت از شتاب

آن لطافت پس بدان كز آب نيست * جز عطاى مبدع وهاب نيست