مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٨

[ تغافل عارفان در برابر لغزش مبتديان ]

قصه‌ى شاه و اميران و حسد * بر غلام خاص و سلطان خرد

دور ماند از جر جرار كلام * باز بايد گشت و كرد آن را تمام

باغبان ملك با اقبال و بخت * چون درختى را نداند از درخت

آن درختى را كه تلخ و رد بود * و آن درختى كه يكش هفصد بود

كى برابر دارد اندر تربيت * چون ببيندشان به چشم عاقبت

كان درختان را نهايت چيست بر * گر چه يكسانند اين دم در نظر

شيخ كاو ينظر بنور اللَّه شد * از نهايت وز نخست آگاه شد

چشم آخر بين ببست از بهر حق * چشم آخر بين گشاد اندر سبق

آن حسودان بد درختان بوده‌اند * تلخ گوهر شور بختان بوده‌اند

از حسد جوشان و كف مىريختند * در نهانى مكر مىانگيختند

تا غلام خاص را گردن زنند * بيخ او را از زمانه بر كنند

چون شود فانى چو جانش شاه بود * بيخ او در عصمت اللَّه بود

شاه از آن اسرار واقف آمده * همچو بو بكر ربابى تن زده

در تماشاى دل بد گوهران * مىزدى خنبك بر آن كوزه‌گران

مكر مىسازند قومى حيله‌مند * تا كه شه را در فقاعى در كنند

پادشاهى بس عظيمى بىكران * در فقاعى كى بگنجد اى خران

از براى شاه دامى دوختند * آخر اين تدبير از او آموختند

نحس شاگردى كه با استاد خويش * همسرى آغازد و آيد به پيش

با كدام استاد استاد جهان * پيش او يكسان و هويدا و نهان

چشم او ينظر بنور اللَّه شده * پرده‌هاى جهل را خارق بده

از دل سوراخ چون كهنه گليم * پرده‌اى بندد به پيش آن حكيم

پرده مىخندد بر او با صد دهان * هر دهانى گشته اشكافى بر آن

گويد آن استاد مر شاگرد را * اى كم از سگ نيستت با من وفا

خود مرا استا مگير آهن گسل * همچو خود شاگرد گير و كوردل

نه از منت يارى است در جان و روان * بىمنت آبى نمىگردد روان

پس دل من كارگاه بخت تست * چه شكنى اين كارگاه اى نادرست

گويىاش پنهان زنم آتش زنه * نه به قلب از قلب باشد روزنه

آخر از روزن ببيند فكر تو * دل گواهى مىدهد زين ذكر تو

گير در رويت نمالد از كرم * هر چه گويى خندد و گويد نعم