مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٣

[ بيانى تمثيلى در اينكه زنده بودن روح ، منوط به مهار نفس امّاره است ]

بلكه خود از آدمى در گاو و خر * مىرود دانايى و علم و هنر

اسب سكسك مىشود رهوار و رام * خرس بازى مىكند بر هم سلام

رفت اندر سگ ز آدميان هوس * تا شبان شد يا شكارى يا حرس

در سگ اصحاب خوبى ز ان وفود * رفت تا جوياى اللَّه گشته بود

هر زمان در سينه نوعى سر كند * گاه ديو و گه ملك گه دام و دد

ز آن عجب بيشه كه شير آگه است * تا به دام سينه‌ها پنهان ره است

[ نقد آنان كه از كاملان بهره نمىبرند ]

[ نقد آنان كه از كاملان بهره نمىبرند ]

دزديى كن از درون مرجان جان * اى كم از سگ از درون عارفان

چون كه دزدى بارى آن در لطيف * چون كه حامل مىشوى بارى شريف

فهم كردن مريدان كه ذو النون ديوانه نشده است قاصد كرده است

فهم كردن مريدان كه ذو النون ديوانه نشده است قاصد كرده است

دوستان در قصه‌ى ذو النون شدند * سوى زندان و در آن رايى زدند

كاين مگر قاصد كند يا حكمتى است * او در اين دين قبله‌اى و آيتى است

دور دور از عقل چون درياى او * تا جنون باشد سفه فرماى او

حاش لله از كمال جاه او * كابر بيمارى بپوشد ماه او

او ز شر عامه اندر خانه شد * او ز ننگ عاقلان ديوانه شد

او ز عار عقل كند تن پرست * قاصدا رفته ست و ديوانه شده ست

كه ببنديدم قوى و ز ساز گاو * بر سر و پشتم بزن وين را مكاو

[ بيانى تمثيلى در اينكه زنده بودن روح ، منوط به مهار نفس امّاره است ]

[ بيانى تمثيلى در اينكه زنده بودن روح ، منوط به مهار نفس امّاره است ]

تا ز زخم لخت يابم من حيات * چون قتيل از گاو موسى اى ثقات

تا ز زخم لخت گاوى خوش شوم * همچو كشته‌ى گاو موسى گش شوم

زنده شد كشته ز زخم دم گاو * همچو مس از كيميا شد زر ساو

كشته بر جست و بگفت اسرار را * وا نمود آن زمره‌ى خون‌خوار را

گفت روشن كاين جماعت كشته‌اند * كاين زمان در خصمىام آشفته‌اند

چون كه كشته گردد اين جسم گران * زنده گردد هستى اسرار دان

جان او بيند بهشت و نار را * باز داند جمله‌ى اسرار را

وا نمايد خونيان ديو را * وا نمايد دام خدعه و ريو را

گاو كشتن هست از شرط طريق * تا شود از زخم دمش جان مفيق

گاو نفس خويش را زوتر بكش * تا شود روح خفى زنده و بهش