مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٢

[ تأثير روحى و اخلاقى مصاحبت و همنشينى به زبان تمثيل ]

ديده اين شاهان ز عامه خوف جان * كاين گره كورند و شاهان بىنشان

چون كه حكم اندر كف رندان بود * لاجرم ذو النون در زندان بود

يك سواره مىرود شاه عظيم * در كف طفلان چنين در يتيم

در چه دريا نهان در قطره‌اى * آفتابى مخفى اندر ذره‌اى

آفتابى خويش را ذره نمود * و اندك اندك روى خود را بر گشود

جمله‌ى ذرات در وى محو شد * عالم از وى مست گشت و صحو شد

چون قلم در دست غدارى بود * بىگمان منصور بر دارى بود

چون سفيهان راست اين كار و كيا * لازم آمد يقتلون الأنبيا *

انبيا را گفته قومى راه گم * از سفه إِنَّا تَطَيَّرْنا بِكُمْ

جهل ترسا بين امان انگيخته * ز آن خداوندى كه گشت آويخته

چون به قول اوست مصلوب جهود * پس مر او را امن كى تاند نمود

چون دل آن شاه ز ايشان خون بود * عصمت وَ أَنْتَ فِيهِمْ چون بود

زر خالص را و زرگر را خطر * باشد از قلاب خاين بيشتر

يوسفان از رشك زشتان مخفيند * كز عدو خوبان در آتش مىزيند

يوسفان از مكر اخوان در چه‌اند * كز حسد يوسف به گرگان مىدهند

از حسد بر يوسف مصرى چه رفت * اين حسد اندر كمين گرگى است زفت

لاجرم زين گرگ يعقوب حليم * داشت بر يوسف هميشه خوف و بيم

گرگ ظاهر گرد يوسف خود نگشت * اين حسد در فعل از گرگان گذشت

رحم كرد اين گرگ و ز عذر لبق * آمده كه إِنَّا ذَهَبْنا نَسْتَبِقُ

صد هزاران گرگ را اين مكر نيست * عاقبت رسوا شود اين گرگ بيست

ز انكه حشر حاسدان روز گزند * بىگمان بر صورت گرگان كنند

حشر پر حرص خس مردار خوار * صورت خوكى بود روز شمار

زانيان را گند اندام نهان * خمر خواران را بود گند دهان

گند مخفى كان به دلها مىرسيد * گشت اندر حشر محسوس و پديد

بيشه‌اى آمد وجود آدمى * بر حذر شو زين وجود ار ز آن دمى

در وجود ما هزاران گرگ و خوك * صالح و ناصالح و خوب و خشوك

حكم آن خور است كان غالبتر است * چون كه زر بيش از مس آيد آن زر است

سيرتى كان بر وجودت غالب است * هم بر آن تصوير حشرت واجب است

ساعتى گرگى در آيد در بشر * ساعتى يوسف رخى همچون قمر

مىرود از سينه‌ها در سينه‌ها * از ره پنهان صلاح و كينه‌ها