مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٧

[ يوسف ، كنايه است از روح لطيف انسان كه در چاه بدن حبس شده است ]

تو مثال دوزخى او مومن است * كشتن آتش به مومن ممكن است

مصطفى فرمود از گفت جحيم * كاو به مومن لابه گر گردد ز بيم

گويدش بگذر ز من اى شاه زود * هين كه نورت سوز نارم را ربود

پس هلاك نار نور مومن است * ز انكه بىضد دفع ضد لا يمكن است

نار ضد نور باشد روز عدل * كان ز قهر انگيخته شد اين ز فضل

گر همىخواهى تو دفع شر نار * آب رحمت بر دل آتش گمار

چشمه‌ى آن آب رحمت مومن است * آب حيوان روح پاك محسن است

بس گريزان است نفس تو از او * ز انكه تو از آتشى او آب جو

ز آب آتش ز آن گريزان مىشود * كاتشش از آب ويران مىشود

حس و فكر تو همه از آتش است * حس شيخ و فكر او نور خوش است

آب نور او چو بر آتش چكد * چك چك از آتش بر آيد بر جهد

چون كند چك چك تو گويش مرگ و درد * تا شود اين دوزخ نفس تو سرد

تا نسوزد او گلستان تو را * تا نسوزد عدل و احسان تو را

بعد از آن چيزى كه كارى بر دهد * لاله و نسرين و سيسنبر دهد

باز پهنا مىرويم از راه راست * باز گرد اى خواجه راه ما كجاست

اندر آن تقرير بوديم اى حسود * كه خرت لنگ است و منزل دور زود

سال بىگه گشت وقت كشت نى * جز سيه رويى و فعل زشت نى

كرم در بيخ درخت تن فتاد * بايدش بر كند و در آتش نهاد

هين و هين اى راه رو بىگاه شد * آفتاب عمر سوى چاه شد

اين دو روزك را كه زورت هست زود * پير افشانى بكن از راه جود

اين قدر تخمى كه مانده ستت بباز * تا برويد زين دو دم عمر دراز

تا نمرده ست اين چراغ با گهر * هين فتيله‌اش ساز و روغن زودتر

هين مگو فردا كه فرداها گذشت * تا به كلى نگذرد ايام كشت

پند من بشنو كه تن بند قوى است * كهنه بيرون كن گرت ميل نوى است

لب ببند و كف پر زر بر گشا * بخل تن بگذار و پيش آور سخا

ترك شهوتها و لذتها سخاست * هر كه در شهوت فرو شد بر نخاست

اين سخا شاخى است از سرو بهشت * واى او كز كف چنين شاخى بهشت

عروة الوثقى است اين ترك هوا * بر كشد اين شاخ جان را بر سما

تا برد شاخ سخا اى خوب كيش * مر ترا بالا كشان تا اصل خويش

يوسف حسنى و اين عالم چو چاه * وين رسن صبر است بر امر إله