مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٥

[ ايام پيرى و ضعف و سستى به زبان تمثيل ]

كلوخ انداختن تشنه از سر ديوار در جوى آب

كلوخ انداختن تشنه از سر ديوار در جوى آب

[ حكايت در اينكه انسانِ آگاه براى شهود حق ، از شهوات مىگذرد ]

[ حكايت در اينكه انسانِ آگاه براى شهود حق ، از شهوات مىگذرد ]

بر لب جو بود ديوارى بلند * بر سر ديوار تشنه‌ى دردمند

مانعش از آب آن ديوار بود * از پى آب او چو ماهى زار بود

ناگهان انداخت او خشتى در آب * بانگ آب آمد به گوشش چون خطاب

چون خطاب يار شيرين لذيذ * مست كرد آن بانگ آبش چون نبيذ

از صفاى بانگ آب آن ممتحن * گشت خشت انداز ز آن جا خشت‌كن

آب مىزد بانگ يعنى هى ترا * فايده چه زين زدن خشتى مرا

تشنه گفت آيا مرا دو فايده است * من از اين صنعت ندارم هيچ دست

فايده‌ى اول سماع بانگ آب * كاو بود مر تشنگان را چون رباب

بانگ او چون بانگ اسرافيل شد * مرده را زين زندگى تحويل شد

يا چو بانگ رعد ايام بهار * باغ مىيابد از او چندين نگار

يا چو بر درويش ايام زكات * يا چو بر محبوس پيغام نجات

چون دم رحمان بود كان از يمن * مىرسد سوى محمد بىدهن

يا چو بوى احمد مرسل بود * كان به عاصى در شفاعت مىرسد

يا چو بوى يوسف خوب لطيف * مىزند بر جان يعقوب نحيف

فايده‌ى ديگر كه هر خشتى كز اين * بر كنم آيم سوى ماء معين

كز كمى خشت ديوار بلند * پست‌تر گردد به هر دفعه كه كند

[ هر چه آدمى از خودبينى دور شود به حق تعالى نزديكتر گردد ]

[ هر چه آدمى از خودبينى دور شود به حق تعالى نزديكتر گردد ]

پستى ديوار قربى مىشود * فصل او درمان و صلى مىبود

سجده آمد كندن خشت لزب * موجب قربى كه وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ

تا كه اين ديوار عالى گردن است * مانع اين سر فرود آوردن است

سجده نتوان كرد بر آب حيات * تا نيابم زين تن خاكى نجات

بر سر ديوار هر كاو تشنه‌تر * زودتر بر مىكند خشت و مدر

هر كه عاشق تر بود بر بانگ آب * او كلوخ زفت تر كند از حجاب

او ز بانگ آب پر مى تا عنق * نشنود بيگانه جز بانگ بلق

[ اغتنام فرصت ايام جوانى به زبان تمثيل ]

[ اغتنام فرصت ايام جوانى به زبان تمثيل ]

اى خنك آن را كه او ايام پيش * مغتنم دارد گزارد وام خويش

اندر آن ايام كش قدرت بود * صحت و زور دل و قوت بود

و آن جوانى همچو باغ سبز و تر * مىرساند بىدريغى بار و بر

چشمه‌هاى قوت و شهوت روان * سبز مىگردد زمين تن بدان

خانه‌ى معمور و سقفش بس بلند * معتدل اركان و بىتخليط و بند

[ ايام پيرى و ضعف و سستى به زبان تمثيل ]

[ ايام پيرى و ضعف و سستى به زبان تمثيل ]

پيش از آن كه ايام پيرى در رسد * گردنت بندد به حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ