مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣

[ ضرورت پيدا كردن مرشد بصير ]

در خطاب آدمى ناطق بدى * در نواى طوطيان حاذق بدى

جست از سوى دكان سويى گريخت * شيشه‌هاى روغن گل را بريخت

از سوى خانه بيامد خواجه‌اش * بر دكان بنشست فارغ خواجه‌وش

ديد پر روغن دكان و جامه چرب * بر سرش زد گشت طوطى كل ز ضرب

روزكى چندى سخن كوتاه كرد * مرد بقال از ندامت آه كرد

ريش بر مىكند و مىگفت اى دريغ * كافتاب نعمتم شد زير ميغ

دست من بشكسته بودى آن زمان * كه زدم من بر سر آن خوش زبان

هديه‌ها مىداد هر درويش را * تا بيابد نطق مرغ خويش را

بعد سه روز و سه شب حيران و زار * بر دكان بنشسته بد نوميد وار

مىنمود آن مرغ را هر گون شگفت * تا كه باشد كاندر آيد او بگفت

جولقيى سر برهنه مىگذشت * با سر بىمو چو پشت طاس و طشت

طوطى اندر گفت آمد در زمان * بانگ بر درويش زد كه هى فلان

از چه اى كل با كلان آميختى * تو مگر از شيشه روغن ريختى

از قياسش خنده آمد خلق را * كو چو خود پنداشت صاحب دلق را

كار پاكان را قياس از خود مگير * گر چه ماند در نبشتن شير و شير

جمله عالم زين سبب گمراه شد * كم كسى ز ابدال حق آگاه شد

همسرى با انبيا برداشتند * اوليا را همچو خود پنداشتند

گفته اينك ما بشر ايشان بشر * ما و ايشان بسته‌ى خوابيم و خور

اين ندانستند ايشان از عمى * هست فرقى در ميان بىمنتها

هر دو گون زنبور خوردند از محل * ليك شد ز ان نيش و زين ديگر عسل

هر دو گون آهو گيا خوردند و آب * زين يكى سرگين شد و ز ان مشك ناب

هر دو نى خوردند از يك آب خور * اين يكى خالى و آن پر از شكر

صد هزاران اين چنين اشباه بين * فرقشان هفتاد ساله راه بين

اين خورد گردد پليدى زو جدا * آن خورد گردد همه نور خدا

اين خورد زايد همه بخل و حسد * و آن خورد زايد همه نور احد

اين زمين پاك و ان شوره ست و بد * اين فرشته‌ى پاك و ان ديو است و دد

هر دو صورت گر بهم ماند رواست * آب تلخ و آب شيرين را صفاست