مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٩٥

[ همهء انبيا و اوليا نور واحدى بودند كه از آبگينه‌هاى گوناگون درخشيدند ]

گفت اى شه من بگويم عيبهاش * گر چه هست او مر مرا خوش خواجه‌تاش

عيب او مهر و وفا و مردمى * عيب او صدق و ذكا و هم دمى

كمترين عيبش جوانمردى و داد * آن جوانمردى كه جان را هم بداد

[ پاداش انفاق ]

[ پاداش انفاق ]

صد هزاران جان خدا كرده پديد * چه جوانمردى بود كان را نديد

ور بديدى كى به جان بخلش بدى * بهر يك جان كى چنين غمگين شدى

بر لب جو بخل آب آن را بود * كاو ز جوى آب نابينا بود

گفت پيغمبر كه هر كه از يقين * داند او پاداش خود در يوم دين

كه يكى را ده عوض مىآيدش * هر زمان جودى دگرگون زايدش

[ تحليلى روانشناسانه از جود و بخل ]

[ تحليلى روانشناسانه از جود و بخل ]

جود جمله از عوضها ديدن است * پس عوض ديدن ضد ترسيدن است

بخل ناديدن بود اعواض را * شاد دارد ديد در خواض را

پس به عالم هيچ كس نبود بخيل * ز انكه كس چيزى نبازد بىبديل

پس سخا از چشم آمد نه ز دست * ديد دارد كار جز بينا نرست

[ ادامهء حكايت شاه و دو غلام ]

[ ادامهء حكايت شاه و دو غلام ]

عيب ديگر اين كه خود بين نيست او * هست او در هستى خود عيب جو

عيب گوى و عيب جوى خود بده ست * با همه نيكو و با خود بد بده ست

گفت شه جلدى مكن در مدح يار * مدح خود در ضمن مدح او ميار

ز انكه من در امتحان آرم و را * شرمسارى آيدت در ما ورا

قسم غلام در صدق و وفاى يار خود از طهارت ظن خود

قسم غلام در صدق و وفاى يار خود از طهارت ظن خود

گفت نه و الله و بالله العظيم * مالِكَ الْمُلْكِ و به رحمان و رحيم

[ ارسال رسولان به سبب لطف الهى است و اين بر قاعدهء اهل كلام است ]

[ ارسال رسولان به سبب لطف الهى است و اين بر قاعدهء اهل كلام است ]

آن خدايى كه فرستاد انبيا * نه به حاجت بل به فضل و كبريا

آن خداوندى كه از خاك ذليل * آفريد او شهسواران جليل

[ پاكى پيامبران ]

[ پاكى پيامبران ]

پاكشان كرد از مزاج خاكيان * بگذرانيد از تك افلاكيان

[ همهء انبيا و اوليا نور واحدى بودند كه از آبگينه‌هاى گوناگون درخشيدند ]

[ همهء انبيا و اوليا نور واحدى بودند كه از آبگينه‌هاى گوناگون درخشيدند ]

بر گرفت از نار و نور صاف ساخت * وانگه او بر جمله‌ى انوار تاخت

آن سنا برقى كه بر ارواح تافت * تا كه آدم معرفت ز آن نور يافت

آن كز آدم رست و دست شيث چيد * پس خليفه‌ش كرد آدم كان بديد

نوح از آن گوهر كه برخوردار بود * در هواى بحر جان دربار بود

جان ابراهيم از آن انوار زفت * بىحذر در شعله‌هاى نار رفت

چون كه اسماعيل در جويش فتاد * پيش دشنه‌ى آب دارش سر نهاد

جان داود از شعاعش گرم شد * آهن اندر دست بافش نرم شد

چون سليمان بد وصالش را رضيع * ديو گشتش بنده فرمان و مطيع