مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٩

[ طالب حقيقت يا بايد با شناخت خود سلوك كند يا با راهنمايى استادى لايق ]

معنى آن نبود كه كور و كر كند * مرد را بر نقش عاشق‌تر كند

كور را قسمت خيال غم فزاست * بهره‌ى چشم اين خيالات فناست

حرف قرآن را ضريران معدن‌اند * خر نبينند و به پالان بر زنند

چون تو بينايى پى خر رو كه جست * چند پالان دوزى اى پالان پرست

خر چو هست آيد يقين پالان ترا * كم نگردد نان چو باشد جان ترا

پشت خر دكان و مال و مكسب است * در قلبت مايه‌ى صد قالب است

خر برهنه بر نشين اى بو الفضول * خر برهنه نه كه راكب شد رسول

النَّبىّ قد ركب معروريا * و النَّبىّ قيل سافر ماشيا

شد خر نفس تو بر ميخيش بند * چند بگريزد ز كار و بار چند

بار صبر و شكر او را بردنى است * خواه در صد سال و خواهى سى و بيست

هيچ وازر وزر غيرى بر نداشت * هيچ كس ندرود تا چيزى نكاشت

طمع خام است آن مخور خام اى پسر * خام خوردن علت آرد در بشر

كان فلانى يافت گنجى ناگهان * من همان خواهم نه كار و نه دكان

كار بخت است آن و آن هم نادر است * كسب بايد كرد تا تن قادر است

كسب كردن گنج را مانع كى است * پا مكش از كار آن خود در پى است

تا نگردى تو گرفتار اگر * كه اگر اين كردمى يا آن دگر

كز اگر گفتن رسول با وفاق * منع كرد و گفت آن هست از نفاق

كان منافق در اگر گفتن بمرد * وز اگر گفتن بجز حسرت نبرد

آن غريبى خانه مىجست از شتاب * دوستى بردش سوى خانه‌ى خراب

گفت او اين را اگر سقفى بدى * پهلوى من مر ترا مسكن شدى

هم عيال تو بياسودى اگر * در ميانه داشتى حجره‌ى دگر

گفت آرى پهلوى ياران خوش است * ليك اى جان در اگر نتوان نشست

اين همه عالم طلب‌كار خوشند * وز خوش تزوير اندر آتشند

طالب زر گشته جمله پير و خام * ليك قلب از زر نداند چشم عام

پرتوى بر قلب زد خالص ببين * بىمحك زر را مكن از ظن گزين

گر محك دارى گزين كن ور نه رو * نزد دانا خويشتن را كن گرو