مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٧

[ مناجات ]

اشترش بردند از هنگام چاشت * تا شب و افغان او سودى نداشت

بر شتر بنشست آن قحط گران * صاحب اشتر پى اشتر دوان

سو به سو و كو به كو مىتاختند * تا همه شهرش عيان بشناختند

پيش هر حمام و هر بازارگاه * كرده مردم جمله در شكلش نگاه

ده منادى گر بلند آوازيان * كرد و ترك و روميان و تازيان

مفلس است اين و ندارد هيچ چيز * قرض تا ندهد كس او را يك پشيز

ظاهر و باطن ندارد حبه‌اى * مفلسى قلبى دغايى دبه‌اى

هان و هان با او حريفى كم كنيد * چون كه كاو آرد گره محكم كنيد

ور به حكم آريد اين پژمرده را * من نخواهم كرد زندان مرده را

خوش دم است او و گلويش بس فراخ * با شعار نو دثار شاخ شاخ

گر بپوشد بهر مكر آن جامه را * عاريه است او و فريبد عامه را

حرف حكمت بر زبان ناحكيم * حله‌هاى عاريت دان اى سليم

گر چه دزدى حله‌اى پوشيده است * دست تو چون گيرد آن ببريده دست

چون شبانه از شتر آمد به زير * كرد گفتش منزلم دور است و دير

بر نشستى اشترم را از پگاه * جو رها كردم كم از اخراج كاه

گفت تا اكنون چه مىكرديم پس * هوش تو كو ، نيست اندر خانه كس

طبل افلاسم به چرخ سابعه * رفت و تو نشنيده‌اى بد واقعه

گوش تو پر بوده است از طمع خام * پس طمع كر مىكند كور اى غلام

تا كلوخ و سنگ بشنيد اين بيان * مفلس است و مفلس است اين قلتبان

تا به شب گفتند و در صاحب شتر * بر نزد كاو از طمع پر بود پر

هست بر سمع و بصر مهر خدا * در حجب بس صورت است و بس صدا

آن چه او خواهد رساند آن به چشم * از جمال و از كمال و از كرشم

و انچه او خواهد رساند آن به گوش * از سماع و از بشارت وز خروش

كون پر چاره ست و هيچت چاره نى * تا كه نگشايد خدايت روزنى

گر چه تو هستى كنون غافل از آن * وقت حاجت حق كند آن را عيان

گفت پيغمبر كه يزدان مجيد * از پى هر درد درمان آفريد

ليك ز آن درمان نبينى رنگ و بو * بهر درد خويش بىفرمان او

چشم را اى چاره جو در لامكان * هين بنه چون چشم كشته سوى جان

اين جهان از بىجهت پيدا شده ست * كه ز بىجايى جهان را جا شده ست

باز گرد از هست سوى نيستى * طالب ربى و ربانيستى

جاى دخل است اين عدم از وى مرم * جاى خرج است اين وجود بيش و كم

كارگاه صنع حق چون نيستى است * پس برون كارگه بىقيمتى است