مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٥٢

[ نكوهش شهوت‌پرستى ]

جواب گفتن امير المؤمنين كه سبب افكندن شمشير از دست چه بود در آن حالت

جواب گفتن امير المؤمنين كه سبب افكندن شمشير از دست چه بود در آن حالت

[ توحيد افعالى يا فناى خواستهء خود در مشيت حق ]

[ توحيد افعالى يا فناى خواستهء خود در مشيت حق ]

گفت من تيغ از پى حق مىزنم * بنده‌ى حقم نه مأمور تنم

شير حقم نيستم شير هوا * فعل من بر دين من باشد گوا

ما رميت إذ رميتم در حراب * من چو تيغم و آن زننده آفتاب

رخت خود را من ز ره برداشتم * غير حق را من عدم انگاشتم

سايه‌ام من كدخدايم آفتاب * حاجبم من نيستم او را حجاب

من چو تيغم پر گهرهاى وصال * زنده گردانم نه كشته در قتال

خون نپوشد گوهر تيغ مرا * باد از جا كى برد ميغ مرا

كه نيم كوهم ز حلم و صبر و داد * كوه را كى در ربايد تند باد

آن كه از بادى رود از جا خسى است * ز آن كه باد ناموافق خود بسى است

باد خشم و باد شهوت باد آز * برد او را كه نبود اهل نماز

كوهم و هستى من بنياد اوست * ور شوم چون كاه با دم ياد اوست

جز به باد او نجنبد ميل من * نيست جز عشق احد سر خيل من

خشم بر شاهان شه و ما را غلام * خشم را هم بسته‌ام زير لگام

تيغ حلمم گردن خشمم زده ست * خشم حق بر من چو رحمت آمده ست

غرق نورم گر چه سقفم شد خراب * روضه گشتم گر چه هستم بو تراب

چون در آمد علتى اندر غزا * تيغ را ديدم نهان كردن سزا

تا احب لله آيد نام من * تا كه ابغض لله آيد كام من

تا كه اعطا لله آيد جود من * تا كه امسك لله آيد بود من

بخل من لله عطا لله و بس * جمله لله‌ام نيم من آن كس

و آن چه لله مىكنم تقليد نيست * نيست تخييل و گمان جز ديد نيست

ز اجتهاد و از تحرى رسته‌ام * آستين بر دامن حق بسته‌ام

گر همىپرم همىبينم مطار * ور همىگردم همىبينم مدار

ور كشم بارى بدانم تا كجا * ماهم و خورشيد پيشم پيشوا

[ با هر كس به قدر فهم او بايد سخن گفت ]

[ با هر كس به قدر فهم او بايد سخن گفت ]

بيش از اين با خلق گفتن روى نيست * بحر را گنجايى اندر جوى نيست

پست مىگويم به اندازه‌ى عقول * عيب نبود اين بود كار رسول

[ بيان نكته‌اى عرفانى در قالب تمثيلى فقهى ]

[ بيان نكته‌اى عرفانى در قالب تمثيلى فقهى ]

از غرض حرم گواهى حر شنو * كه گواهى بندگان نه ارزد دو جو

در شريعت مر گواهى بنده را * نيست قدرى وقت دعوى و قضا

گر هزاران بنده باشندت گواه * بر نسنجد شرع ايشان را به كاه

[ نكوهش شهوت‌پرستى ]

[ نكوهش شهوت‌پرستى ]