مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٨

[ تمثيلى ديگر ]

سر چه مىپيچى كنى ناديده‌اى * در عدم ز اول نه سرپيچيده‌اى

در عدم افشرده بودى پاى خويش * كه مرا كه بر كند از جاى خويش

مىنبينى صنع ربانيت را * كه كشيد او موى پيشانيت را

تا كشيدت اندر اين انواع حال * كه نبودت در گمان و در خيال

آن عدم او را هماره بنده است * كار كن ديوا سليمان زنده است

ديو مىسازد جِفانٍ كَالْجَوابِ * زهره نى تا دفع گويد يا جواب

خويش را بين چون همىلرزى ز بيم * مر عدم را نيز لرزان دان مقيم

ور تو دست اندر مناصب مىزنى * هم ز ترس است آن كه جانى مىكنى

هر چه جز عشق خداى احسن است * گر شكر خوارى است آن جان كندن است

چيست جان كندن سوى مرگ آمدن * دست در آب حياتى نازدن

خلق را دو ديده در خاك و ممات * صد گمان دارند در آب حيات

جهد كن تا صد گمان گردد نود * شب برو ور تو بخسبى شب رود

در شب تاريك جوى آن روز را * پيش كن آن عقل ظلمت سوز را

در شب بد رنگ بس نيكى بود * آب حيوان جفت تاريكى بود

سر ز خفتن كى توان برداشتن * با چنين صد تخم غفلت كاشتن

خواب مرده لقمه‌ى مرده يار شد * خواجه خفت و دزد شب بر كار شد

تو نمىدانى كه خصمانت كىاند * ناريان خصم وجود خاكىاند

نار خصم آب و فرزندان اوست * همچنان كه آب خصم جان اوست

آب آتش را كشد زيرا كه او * خصم فرزندان آب است و عدو

بعد از آن اين نار نار شهوت است * كاندر او اصل گناه و زلت است

نار بيرونى به آبى بفسرد * نار شهوت تا به دوزخ مىبرد

نار شهوت مىنيارامد به آب * ز انكه دارد طبع دوزخ در عذاب

نار شهوت را چه چاره نور دين * نوركم اطفاء نار الكافرين

چه كشد اين نار را نور خدا * نور ابراهيم را ساز اوستا

تا ز نار نفس چون نمرود تو * وارهد اين جسم همچون عود تو

شهوت نارى به راندن كم نشد * او به ماندن كم شود بىهيچ بد

تا كه هيزم مىنهى بر آتشى * كى بميرد آتش از هيزم كشى

چون كه هيزم باز گيرى نار مرد * ز انكه تقوى آب سوى نار برد

كى سيه گردد ز آتش روى خوب * كاو نهد گلگونه از تَقْوَى الْقُلُوبِ