مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦

[ مراتب كسب هدايت ]

شد خيال غايب اندر سينه زفت * چون كه حاضر شد خيال او برفت

گر سماى نور بىباريده نيست * هم زمين تار بىباليده نيست

يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ مىبايد مرا * ز آن ببستم روزن فانى سرا

چون شكافم آسمان را در ظهور * چون بگويم هل ترى فيها فطور

تا در اين ظلمت تحرى گسترند * هر كسى رو جانبى مىآورند

مدتى معكوس باشد كارها * شحنه را دزد آورد بر دارها

تا كه بس سلطان و عالى همتى * بنده‌ى بنده‌ى خود آيد مدتى

بندگى در غيب آيد خوب و گش * حفظ غيب آيد در استعباد خوش

كو كه مدح شاه گويد پيش او * تا كه در غيبت بود او شرم رو

قلعه دارى كز كنار مملكت * دور از سلطان و سايه‌ى سلطنت

پاس دارد قلعه را از دشمنان * قلعه نفروشد به مال بىكران

غايب از شه در كنار ثغرها * همچو حاضر او نگه دارد وفا

پيش شه او به بود از ديگران * كه به خدمت حاضرند و جان فشان

پس به غيبت نيم ذره‌ى حفظ كار * به كه اندر حاضرى ز آن صد هزار

طاعت و ايمان كنون محمود شد * بعد مرگ اندر عيان مردود شد

چون كه غيب و غايب و رو پوش به * پس لبان بر بند لب خاموش به

اى برادر دست وا دار از سخن * خود خدا پيدا كند علم لدن

بس بود خورشيد را رويش گواه * أَي شيء أعظم الشاهد إله

نه بگويم چون قرين شد در بيان * هم خدا و هم ملك هم عالمان

يشهد اللَّه و الملك و اهل العلوم * إنه لا رب إلا من يدوم

چون گواهى داد حق كه بود ملك * تا شود اندر گواهى مشترك

ز آن كه شعشاع حضور آفتاب * بر نتابد چشم و دلهاى خراب

چون خفاشى كاو تف خورشيد را * بر نتابد بگسلد اوميد را

پس ملايك را چو ما هم يار دان * جلوه گر خورشيد را بر آسمان

كاين ضيا ما ز آفتابى يافتيم * چون خليفه بر ضعيفان تافتيم

چون مه نو يا سه روزه يا كه بدر * مرتبه‌ى هر يك ملك در نور و قدر

ز اجنحه‌ى نور ثلاث او رباع * بر مراتب هر ملك را آن شعاع

همچو پرهاى عقول انسيان * كه بسى فرق است شان اندر ميان

پس قرين هر بشر در نيك و بد * آن ملك باشد كه مانندش بود

چشم اعمش چون كه خور را بر نتافت * اختر او را شمع شد تا ره بيافت