مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

[ ظهور جهان ، از تجليات الهى است ]

همچو هاروت و چو ماروت شهير * از بطر خوردند زهر آلود تير

اعتمادى بودشان بر قدس خويش * چيست بر شير اعتماد گاوميش

گر چه او با شاخ صد چاره كند * شاخ شاخش شير نر پاره كند

گر شود پر شاخ همچون خار پشت * شير خواهد گاو را ناچار كشت

گر چه صرصر بس درختان مىكند * با گياه تر وى احسان مىكند

بر ضعيفى گياه آن باد تند * رحم كرد اى دل تو از قوت ملند

تيشه را ز انبوهى شاخ درخت * كى هراس آيد ببرد لخت لخت

ليك بر برگى نكوبد خويش را * جز كه بر نيشى نكوبد نيش را

شعله را ز انبوهى هيزم چه غم * كى رمد قصاب از خيل غنم

پيش معنى چيست صورت بس زبون * چرخ را معنيش مىدارد نگون

تو قياس از چرخ دولابى بگير * گردشش از كيست از عقل مشير

گردش اين قالب همچون سپر * هست از روح مستر اى پسر

گردش اين باد از معنى اوست * همچو چرخى كان اسير آب جوست

جر و مد و دخل و خرج اين نفس * از كه باشد جز ز جان پر هوس

گاه جيمش مىكند گه حا و دال * گاه صلحش مىكند گاهى جدال

همچنين اين باد را يزدان ما * كرده بد بر عاد همچون اژدها

باز هم آن باد را بر مومنان * كرده بد صلح و مراعات و امان

گفت المعنى هو اللَّه شيخ دين * بحر معنيهاى رب العالمين

جمله اطباق زمين و آسمان * همچو خاشاكى در آن بحر روان

حمله‌ها و رقص خاشاك اندر آب * هم ز آب آمد به وقت اضطراب

چون كه ساكن خواهدش كرد از مرا * سوى ساحل افكند خاشاك را

چون كشد از ساحلش در موج گاه * آن كند با او كه آتش با گياه

اين حديث آخر ندارد باز ران * جانب هاروت و ماروت اى جوان