مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢

[ چند تمثيل در اينكه صفاى باطن سالك از همّت اولياست ]

چون نبى از وحى فرمودى سبق * او همان را وانبشتى بر ورق

پرتو آن وحى بر وى تافتى * او درون خويش حكمت يافتى

عين آن حكمت بفرمودى رسول * زين قدر گمراه شد آن بو الفضول

كانچه مىگويد رسول مستنير * مر مرا هست آن حقيقت در ضمير

پرتو انديشه‌اش زد بر رسول * قهر حق آورد بر جانش نزول

هم ز نساخى بر آمد هم ز دين * شد عدوى مصطفى و دين به كين

مصطفى فرمود كاى گبر عنود * چون سيه گشتى اگر نور از تو بود

گر تو ينبوع الهى بوديى * اين چنين آب سيه نگشوديى

تا كه ناموسش به پيش اين و آن * نشكند بر بست اين او را دهان

اندرون مىسوختش هم زين سبب * توبه كردن مىنيارست اين عجب

آه مىكرد و نبودش آه سود * چون در آمد تيغ و سر را در ربود

كرده حق ناموس را صد من حديد * اى بسا بسته به بند ناپديد

كبر و كفر آن سان ببست آن راه را * كه نيارد كرد ظاهر آه را

گفت اغلالا فهم به مقمحون * نيست آن اغلال بر ما از برون

خلفهم سدا فأغشيناهم * مىنبيند بند را پيش و پس او

رنگ صحرا دارد آن سدى كه خاست * او نمىداند كه آن سد قضاست

شاهد تو سد روى شاهد است * مرشد تو سد گفت مرشد است

اى بسا كفار را سوداى دين * بندشان ناموس و كبر آن و اين

بند پنهان ليك از آهن بتر * بند آهن را كند پاره تبر

بند آهن را توان كردن جدا * بند غيبى را نداند كس دوا

مرد را زنبور اگر نيشى زند * طبع او آن لحظه بر دفعى تند

زخم نيش اما چو از هستى تست * غم قوى باشد نگردد درد سست

شرح اين از سينه بيرون مىجهد * ليك مىترسم كه نوميدى دهد

نى مشو نوميد و خود را شاد كن * پيش آن فريادرس فرياد كن

كاى محب عفو از ما عفو كن * اى طبيب رنج ناسور كهن

عكس حكمت آن شقى را ياوه كرد * خود مبين تا بر نيارد از تو گرد

اى برادر بر تو حكمت جاريه ست * آن ز ابدال است و بر تو عاريه ست

گر چه در خود خانه نورى يافته ست * آن ز همسايه‌ى منور تافته ست

شكر كن غره مشو بينى مكن * گوش دار و هيچ خود بينى مكن

صد دريغ و درد كاين عاريتى * امتان را دور كرد از امتى

من غلام آن كه او در هر رباط * خويش را و اصل نداند بر سماط

بس رباطى كه ببايد ترك كرد * تا به مسكن در رسد يك روز مرد