مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

[ ادامهء حكايت گرگ و روباه و شير ]

كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ بخوان * مر و را بىكار و بىفعلى مدان

كمترين كاريش هر روز است آن * كاو سه لشكر را كند اين سو روان

لشكرى ز اصلاب سوى امهات * بهر آن تا در رحم رويد نبات

لشكرى ز ارحام سوى خاكدان * تا ز نر و ماده پر گردد جهان

لشكرى از خاك ز آن سوى اجل * تا ببيند هر كسى حسن عمل

اين سخن پايان ندارد هين بتاز * سوى آن دو يار پاك پاك باز

گفت يارش كاندر آ اى جمله من * نى مخالف چون گل و خار چمن

رشته يكتا شد غلط كم شد كنون * گر دو تا بينى حروف كاف و نون

كاف و نون همچون كمند آمد جذوب * تا كشاند مر عدم را در خطوب

پس دو تا بايد كمند اندر صور * گر چه يكتا باشد آن دو در اثر

گر دو پا گر چار پا ره را برد * همچو مقراض دو تا يكتا برد

آن دو همبازان گازر را ببين * هست در ظاهر خلافى ز آن و ز اين

آن يكى كرباس را در آب زد * و آن دگر همباز خشكش مىكند

باز او آن خشك را تر مىكند * گوييا ز استيزه ضد بر مىتند

ليك اين دو ضد استيزه نما * يكدل و يك كار باشد در رضا

هر نبى و هر ولى را مسلكى است * ليك تا حق مىبرد جمله يكى است

چون كه جمع مستمع را خواب برد * سنگهاى آسيا را آب برد

رفتن اين آب فوق آسياست * رفتنش در آسيا بهر شماست

چون شما را حاجت طاحون نماند * آب را در جوى اصلى باز راند

ناطقه سوى دهان تعليم راست * ور نه خود آن نطق را جويى جداست

مىرود بىبانگ و بىتكرارها * تَحْتَهَا الْأَنْهارُ تا گلزارها

اى خدا جان را تو بنما آن مقام * كاندر او بىحرف مىرويد كلام

تا كه سازد جان پاك از سر قدم * سوى عرصه‌ى دور پهناى عدم

عرصه‌اى بس با گشاد و با فضا * وين خيال و هست يابد زو نوا

تنگتر آمد خيالات از عدم * ز آن سبب باشد خيال اسباب غم

باز هستى تنگتر بود از خيال * ز آن شود در وى قمر همچون هلال

باز هستى جهان حس و رنگ * تنگتر آمد كه زندانى است تنگ

علت تنگى است تركيب و عدد * جانب تركيب حسها مىكشد

ز آن سوى حس عالم توحيد دان * گر يكى خواهى بدان جانب بران

امر كن يك فعل بود و نون و كاف * در سخن افتاد و معنى بود صاف

اين سخن پايان ندارد باز گرد * تا چه شد احوال گرگ اندر نبرد