مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣

[ سبب همراهى عالى با دانى ]

گفت از دمگاه آغازيده‌ام * گفت دم بگذار اى دو ديده‌ام

از دم و دمگاه شيرم دم گرفت * دمگه او دمگهم محكم گرفت

شير بىدم باش گو اى شير ساز * كه دلم سستى گرفت از زخم گاز

جانب ديگر گرفت آن شخص زخم * بىمحابا بىمواسا بىز رحم

بانگ كرد او كاين چه اندام است از او * گفت اين گوش است اى مرد نكو

گفت تا گوشش نباشد اى حكيم * گوش را بگذار و كوته كن گليم

جانب ديگر خلش آغاز كرد * باز قزوينى فغان را ساز كرد

كاين سوم جانب چه اندام است نيز * گفت اين است اشكم شير اى عزيز

گفت تا اشكم نباشد شير را * چه شكم بايد نگار سير را

خيره شد دلاك و بس حيران بماند * تا به دير انگشت در دندان بماند

بر زمين زد سوزن از خشم اوستاد * گفت در عالم كسى را اين فتاد

شير بىدم و سر و اشكم كه ديد * اين چنين شيرى خدا خود نافريد

اى برادر صبر كن بر درد نيش * تا رهى از نيش نفس گبر خويش

كان گروهى كه رهيدند از وجود * چرخ و مهر و ماهشان آرد سجود

هر كه مرد اندر تن او نفس گبر * مر و را فرمان برد خورشيد و ابر

چون دلش آموخت شمع افروختن * آفتاب او را نيارد سوختن

گفت حق در آفتاب منتجم * ذكر تزاور كذا عن كهفهم

خار جمله لطف چون گل مىشود * پيش جزوى كاو سوى كل مىرود

چيست تعظيم خدا افراشتن * خويشتن را خوار و خاكى داشتن

چيست توحيد خدا آموختن * خويشتن را پيش واحد سوختن

گر همىخواهى كه بفروزى چو روز * هستى همچون شب خود را بسوز

هستىات در هست آن هستى نواز * همچو مس در كيميا اندر گداز

در من و ما سخت كرده ستى دو دست * هست اين جمله‌ى خرابى از دو هست

شير و گرگ و روبهى بهر شكار * رفته بودند از طلب در كوهسار

تا به پشت همدگر بر صيدها * سخت بر بندند بار قيدها

هر سه با هم اندر آن صحراى ژرف * صيدها گيرند بسيار و شگرف

گر چه ز يشان شير نر را ننگ بود * ليك كرد اكرام و همراهى نمود

اين چنين شه را ز لشكر زحمت است * ليك همره شد جماعت رحمت است