مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢

[ تمثيل مردود شدن نااهلان به سبب دعوت انبيا و اوليا ]

سبز گردم چون كه گويد كشت باش * زرد گردم چون كه گويد زشت باش

لحظه‌اى ماهم كند يك دم سياه * خود چه باشد غير اين كار إله

پيش چوگانهاى حكم كن فكان * مىدويم اندر مكان و لامكان

چون كه بىرنگى اسير رنگ شد * موسيى با موسيى در جنگ شد

چون به بىرنگى رسى كان داشتى * موسى و فرعون دارند آشتى

گر ترا آيد بر اين نكته سؤال * رنگ كى خالى بود از قيل و قال

اين عجب كاين رنگ از بىرنگ خاست * رنگ با بىرنگ چون در جنگ خاست

چون كه روغن را ز آب اسرشته‌اند * آب با روغن چرا ضد گشته‌اند

چون گل از خار است و خار از گل چرا * هر دو در جنگند و اندر ماجرا

يا نه جنگ است اين براى حكمت است * همچو جنگ خر فروشان صنعت است

يا نه اين است و نه آن حيرانى است * گنج بايد جست اين ويرانى است

آن چه تو گنجش توهم مىكنى * ز آن توهم گنج را گم مىكنى

چون عمارت دان تو وهم و رايها * گنج نبود در عمارت جايها

در عمارت هستى و جنگى بود * نيست را از هستها ننگى بود

نى كه هست از نيستى فرياد كرد * بلكه نيست آن هست را واداد كرد

تو مگو كه من گريزانم ز نيست * بلكه او از تو گريزان است بيست

ظاهرا مىخواندت او سوى خود * وز درون مىراندت با چوب رد

نعلهاى باژگونه ست اى سليم * نفرت فرعون مىدان از كليم

چون حكيمك اعتقادى كرده است * كاسمان بيضه زمين چون زرده است

گفت سائل چون بماند اين خاكدان * در ميان اين محيط آسمان

همچو قنديلى معلق در هوا * نى به اسفل مىرود نى بر على

آن حكيمش گفت كز جذب سما * از جهات شش بماند اندر هوا

چون ز مغناطيس قبه‌ى ريخته * در ميان ماند آهنى آويخته

آن دگر گفت آسمان با صفا * كى كشد در خود زمين تيره را