مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

[ ادامهء حكايت اعرابى و همسرش ]

در بيان آن كه جنبيدن هر كسى از آن جا كه وى است هر كس را از چنبره‌ى وجود خود بيند ، تابه‌ى كبود آفتاب را كبود نمايد و سرخ سرخ نمايد چون تابه از رنگها بيرون آيد سپيد شود از همه تابه‌هاى ديگر او راست‌گوتر باشد و امام باشد

در بيان آن كه جنبيدن هر كسى از آن جا كه وى است هر كس را از چنبره‌ى وجود خود بيند ، تابه‌ى كبود آفتاب را كبود نمايد و سرخ سرخ نمايد چون تابه از رنگها بيرون آيد سپيد شود از همه تابه‌هاى ديگر او راست‌گوتر باشد و امام باشد

[ اغراض نفسانى ، بصيرت را زائل كند ]

[ اغراض نفسانى ، بصيرت را زائل كند ]

ديد احمد را ابو جهل و بگفت * زشت نقشى كز بنى هاشم شگفت

گفت احمد مر و را كه راستى * راست گفتى گر چه كار افزاستى

ديد صديقش بگفت اى آفتاب * نى ز شرقى نى ز غربى خوش بتاب

گفت احمد راست گفتى اى عزيز * اى رهيده تو ز دنياى نه چيز

حاضران گفتند اى صدر الورى * راست گو گفتى دو ضد گو را چرا

[ هر كه خويشتن بيند در آب ]

[ هر كه خويشتن بيند در آب ]

گفت من آيينه‌ام مصقول دست * ترك و هندو در من آن بيند كه هست

اى زن ار طماع مىبينى مرا * زين تحرى زنانه برتر آ

اين طمع را ماند و رحمت بود * كو طمع آن جا كه آن نعمت بود

[ شكوه و حشمت فقر عارفانه ]

[ شكوه و حشمت فقر عارفانه ]

امتحان كن فقر را روزى دو تو * تا به فقر اندر غنا بينى دو تو

صبر كن با فقر و بگذار اين ملال * ز آن كه در فقر است عز ذو الجلال

سركه مفروش و هزاران جان ببين * از قناعت غرق بحر انگبين

صد هزاران جان تلخى كش نگر * همچو گل آغشته اندر گل شكر

اى دريغا مر ترا گنجا بدى * تا ز جانم شرح دل پيدا شدى

[ مستمع ، صاحب سخن را بر سر كار آورد ]

[ مستمع ، صاحب سخن را بر سر كار آورد ]

اين سخن شير است در پستان جان * بىكشنده خوش نمىگردد روان

مستمع چون تشنه و جوينده شد * واعظ ار مرده بود گوينده شد

مستمع چون تازه آمد بىملال * صد زبان گردد به گفتن گنگ و لال

[ گوش نامحرم نباشد جاى پيغام سروش ]

[ گوش نامحرم نباشد جاى پيغام سروش ]

چون كه نامحرم در آيد از درم * پرده در پنهان شوند اهل حرم

ور در آيد محرمى دور از گزند * بر گشايند آن ستيران روىبند

هر چه را خوب و خوش و زيبا كنند * از براى ديده‌ى بينا كنند

كى بود آواز چنگ و زير و بم * از براى گوش بىحس اصم

مشك را بىهوده حق خوش دم نكرد * بهر حس كرد او پى اخشم نكرد

حق زمين و آسمان بر ساخته ست * در ميان بس نار و نور افراخته ست

اين زمين را از براى خاكيان * آسمان را مسكن افلاكيان

مرد سفلى دشمن بالا بود * مشترى هر مكان پيدا بود

[ ادامهء حكايت اعرابى و همسرش ]

[ ادامهء حكايت اعرابى و همسرش ]

اى ستيره هيچ تو برخاستى * خويشتن را بهر كور آراستى