مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٩٩
[ تمثيلى ديگر ]
وصيت كردن آن شخص كه بعد از من او برد مال مرا از سه فرزند من كه كاهل تر است
وصيت كردن آن شخص كه بعد از من او برد مال مرا از سه فرزند من كه كاهل تر است
[ حكايت در اينكه عارفان از زيركىهاى دنيوى بدورند و فقط دل به حق سپردهاند ]
[ حكايت در اينكه عارفان از زيركىهاى دنيوى بدورند و فقط دل به حق سپردهاند ]
آن يكى شخصى بوقت مرگ خويش * گفته بود اندر وصيت پيش پيش
سه پسر بودش چو سه سرو روان * وقف ايشان كرده او جان و روان
گفت هر چه در كفم كاله و زر است * او برد زين هر سه كاو كاهلتر است
گفت با قاضى و بس اندرز كرد * بعد از آن جام شراب مرگ خورد
گفته فرزندان به قاضى كاى كريم * نگذريم از حكم او ما سه يتيم
سمع و طاعه مىكنيم او راست دست * آن چه او فرمود بر ما نافذ است
ما چو اسماعيل ز ابراهيم خود * سر نپيچيم ار چه قربان مىكند
گفت قاضى هر يكى با عاقليش * تا بگويد قصهاى از كاهليش
تا ببينم كاهلى هر يكى * تا بدانم حال هر يك بىشكى
[ كاهلى عارفانه بدين معنى است كه عارف ، از جميع تعلّقات آزاد است ]
[ كاهلى عارفانه بدين معنى است كه عارف ، از جميع تعلّقات آزاد است ]
عارفان از دو جهان كاهلترند * ز آنك بىشد يار خرمن مىبرند
كاهلى را كردهاند ايشان سند * كار ايشان را چو يزدان مىكند
كار يزدان را نمىبينند عام * مىنياسايند از كد صبح و شام
[ ادامهء حكايت وصيت كردن آن شخص كه . . . ]
[ ادامهء حكايت وصيت كردن آن شخص كه . . . ]
هين ز حد كاهلى گوييد باز * تا بدانم حد آن از كشف راز
بىگمان كه هر زبان پردهى دل است * چون بجنبد پرده سرها و اصل است
پردهى كوچك چو يك شرحهى كباب * مىبپوشد صورت صد آفتاب
[ راست و دروغ ، بو دارد ]
[ راست و دروغ ، بو دارد ]
گر بيان نطق كاذب نيز هست * ليك بوى از صدق و كذبش مخبر است
[ تمثيل براى بيت پيشين ]
[ تمثيل براى بيت پيشين ]
آن نسيمى كه بيايد از چمن * هست پيدا از سموم گولخن
بوى صدق و بوى كذب گول گير * هست پيدا در نفس چون مشك و سير
گر ندانى يار را از ده دله * از مشام فاسد خود كن گله
[ تمثيلى ديگر ]
[ تمثيلى ديگر ]
بانگ هيزان و شجاعان دلير * هست پيدا چون فن روباه و شير
[ تمثيلى ديگر ]
[ تمثيلى ديگر ]
يا زبان همچو سر ديگ است راست * چون بجنبد تو بدانى چه اباست
از بخار آن بداند تيز هش * ديگ شيرينى ز سكباج ترش
[ تمثيلى ديگر ]
[ تمثيلى ديگر ]
دست بر ديگ نوى چون زد فتى * وقت به خريدن بديد اشكسته را
گفت دانم مرد را در حين ز پوز * ور نگويد دانمش اندر سه روز
و آن دگر گفت ار بگويد دانمش * ور نگويد در سخن پيچانمش
گفت اگر اين مكر بشنيده بود * لب ببندد در خموشى در رود