مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٩٢

[ عجايب كار ساحران ]

پس چو عادت سر نگونيها دهم * ز اسپه تو ياغيانه بر جهم

[ مؤمن حقيقى ، در همه حال خدا را ياد مىكند نه فقط به گاه گرفتارى ]

[ مؤمن حقيقى ، در همه حال خدا را ياد مىكند نه فقط به گاه گرفتارى ]

تا به غيب ايمان تو محكم شود * آن زمان كايمانت مايه‌ى غم شود

آن زمان خود جملگان مومن شوند * آن زمان خود سركشان بر سر دوند

آن زمان زارى كنند و افتقار * همچو دزد و راه زن در زير دار

ليك گر در غيب گردى مستوى * مالك دارين و شحنه‌ى خود توى

شحنگى و پادشاهى مقيم * نه دو روزه و مستعار است و سقيم

رستى از بيگار و كار خود كنى * هم تو شاه و هم تو طبل خود زنى

[ شكمبارگى ، آدمى را خوار كند ]

[ شكمبارگى ، آدمى را خوار كند ]

چون گلو تنگ آورد بر ما جهان * خاك خوردى كاشكى حلق و دهان

[ نزاع آدميان بر سر حطام دنيا ، كه خاكى بيش نيست ]

[ نزاع آدميان بر سر حطام دنيا ، كه خاكى بيش نيست ]

اين دهان خود خاك خوارى آمده‌ست * ليك خاكى را كه آن رنگين شده‌ست

اين كباب و اين شراب و اين شكر * خاك رنگين است و نقشين اى پسر

چون كه خوردى و شد آنها لحم و پوست * رنگ لحمش داد و اين هم خاك كوست

هم ز خاكى بخيه بر گل مىزند * جمله را هم باز خاكى مىكند

[ از ميان رنگ‌ها فقط رنگ الهى ماندگار است ]

[ از ميان رنگ‌ها فقط رنگ الهى ماندگار است ]

هندو و قفچاق و رومى و حبش * جمله يك رنگ‌اند اندر گور خوش

تا بدانى كان همه رنگ و نگار * جمله رو پوش است و مكر و مستعار

رنگ باقى صِبْغَةَ اللَّهِ است و بس * غير آن بر بسته دان همچون جرس

[ ثبت حالات روانى در صحيفهء نفس ]

[ ثبت حالات روانى در صحيفهء نفس ]

رنگ صدق و رنگ تقوى و يقين * تا ابد باقى بود بر عابدين

رنگ شك و رنگ كفران و نفاق * تا ابد باقى بود بر جان عاق

چون سيه رويى فرعون دغا * رنگ آن باقى و جسم او فنا

برق و فر روى خوب صادقين * تن فنا شد و آن بجا تا يوم دين

زشت آن زشت است و خوب آن خوب و بس * دايم آن ضحاك و اين اندر عبس

[ نزاع بر سر دنيا ، نشان كودكى است ]

[ نزاع بر سر دنيا ، نشان كودكى است ]

خاك را رنگ و فن و سنگى دهد * طفل خويان را بر آن جنگى دهد

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

[ تمثيل براى بيت پيشين ]

از خميرى اشتر و شيرى پزند * كودكان از حرص آن كف مىگزند

شير و اشتر نان شود اندر دهان * درنگيرد اين سخن با كودكان

كودك اندر جهل و پندار و شكى است * شكر بارى قوت او اندكى است

طفل را استيزه و صد آفت است * شكر اين كه بىفن و بىقوت است

[ امان از دست پيران كودك صفت ! ]

[ امان از دست پيران كودك صفت ! ]

واى از اين پيران طفل نااديب * گشته از قوت بلاى هر رقيب

[ وقتى جهل با قدرت پيوند خورد ، جهان به كام آتش رود ]

[ وقتى جهل با قدرت پيوند خورد ، جهان به كام آتش رود ]

چون سلاح و جهل جمع آيد بهم * گشت فرعونى جهان سوز از ستم

[ خدا را شكر كه قدرت نداريم ! ]

[ خدا را شكر كه قدرت نداريم ! ]

شكر كن اى مرد درويش از قصور * كه ز فرعونى رهيدى و ز كفور

شكر كه مظلومى و ظالم نه‌اى * ايمن از فرعونى و هر فتنه‌اى

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

[ تمثيل براى ابيات پيشين ]

اشكم تى لاف اللهى نزد * كآتشش را نيست از هيزم مدد

اشكم خالى بود زندان ديو * كش غم نان مانع است از مكر و ريو

اشكم پر لوت دان بازار ديو * تاجران ديو را در وى غريو

[ عجايب كار ساحران ]

[ عجايب كار ساحران ]