رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٧١٦

صحيفهء ( بيست و نهم ) مكتوب به يكى از اخوان [ مدارا كردن با مردم ]

است ، از كدورت صاف و از غشّ خالص شو تا برهى . پرتو آفتاب را از شعلهء آتش چه ضرر و چه زيان ، هيمهء خشك است كه از آن خاكستر زايد و با خاك يكسان شود .

شنيده باشى كه پرتو نور مؤمن اطفاء نار ملتهب جهنّم كند و دست فرشتگان غلاظ از دامن و گريبان به چنگ ايشان كه دهد . و آن‌كس كه از وى اين نيايد آن كى آيد . خلق تو را نشناختند تو خلق را بشناس ، ايشان زبان بدگويى قطع نمىكنند ، تو گوش بد شنوى را كر گردان و مطمئن القلب باش تا از عذاب انقلاب طبايع دواب بىتاب نشوى و از جادّهء صواب به خطا نروى .

مردمانى كه اندر اين حين‌اند * گه ملك طبع و گه شياطين‌اند

با چنين مردمان بيايد ساخت * چه توان كرد مردمان اينند

مدار كار ابناء روزگار ، كه اصناف بازار آزارند ، از كثرت نكبت و افراط غفلت و اشتغال به اقوال لاطائل و ارتكاب به اعمال بىحاصل به جايى رسيده و به حدّى انجاميده مگر خبطى زنند تا معقولى گويند و سهوى كنند كه خداى را به ياد آرند .

متاع حال ظاهر ايشان « يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ » ، و قماش حجرهء باطن « الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ » ، سود اين سوداء « عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ » . *

چشم از خشم بپوش و در تطويل لسان طعن و مقاتله مكوش كه : « غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ » كافى است ، و درصدد مكافات و جزاء درمياى ، كه : « أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً » بس است ، چون نعم الوكيل در اداء وكالت و قضاء نيابت بطالت و كسالت روا ندارد ما و تو را به حال خود بايد بود .

و جايى كه به يزدان گمان بد برند و پاكان را بيازارند ، اگر تو را و مرا بد دانند و جفا كنند استبعاد چراست . زيرا كه ديو طينت و بليس طبيعتند ، هرچه گويى و فرمايى به مخالفت آن مبادرت نمايند ، و امر « اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ » كه به آن مأمورند ، نصّ الهى را بر خلاف عمل نمايند و به آن مسرور باشند ، و نهى « وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً » را شنوند ، بيشتر به تجسّس و تفحّص احوال ناس پردازند ، و افتراء و تهمت را صنعت سازند .

و اگر نصيحت كنى كه : اى برادران مصلح بايد بود نه مفسد ، كه : « فَأَصْلِحُوا بَيْنَ