رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٧٠٠

صحيفهء ( بيست و پنجم ) مكتوب به يكى از خلّان يقينى [ سؤال از هدايت ]

ببيند سراپرده و جاه او * چراغ خود و گشتى ماه او

سپاه و حشم بيند و گيرودار * گلستان پايد ز خاشاك خار

ولى ره نيابد به خلوت سرا * كه نتواند آن جز دل بينوا

دل است آنكه او را به خلوت ره است * ز اسرار شاهنشهى آگه است

چهارم ، رساندن قلب است به طريق سير و سفر به حظائر قدس و از سبيل تجريد و سلوك به مقامات انس به رفع آثار همهء تعلّقات بدنيّه و ازالهء كدورات جلابيب جسمانيّه و استغراق در ملاحظهء اسرار كمال و مطالعهء انوار جمال به فناء از خودى و بقاء به هستى حق . و اين مرتبه از هدايت درجه‌اى از دلالت است كه بدان اختصاص دارند اولياء و اصفياء .

اى خوش آن كو در اين مقام بود * در ره دين و دل تمام بود

با خدا عهد بندگى بسته * رسته از خود به دوست پيوسته

گشته از بادهء فنا راقد * نايدش در نظر به جز واحد

مىكند سير در فضاى لقا * صفتش گه فنا و گاه بقا

نبود ملتفت به اين و به آن * نشود منسىاش خداى بمان

قائل « اهْدِنَا » * در مرتبهء ثالثه طالب حالت رابعه شود و ناطق به آن و در آن ثابت ايستادن و نلغزيدن از آن .

و گفته‌اند كه مراتب معرفت و درجات شناخت چهار است : اوّل ، مرتبهء عوام و اهل تقليد . دوم ، درجهء علماء و استدلاليان . سوم ، مقامات صدّيقان و مخلصان .

چهارم ، منزل فانيان و اصلان . و بادعاء « اهْدِنَا » * هر سابقى جوياى لاحق باشد و جز اين استقرار و دوام آن خواهد يا ترقّى در درجات آنكه بىپايان است تمنّا كند .

علم را و معرفت را حدّ نئيست * پس به هر حالت كه هستى وا مايست

زان به بالاتر از آن راهى بشو * مكث منما هيچ جا برتر برو

بزرگى مىگويد كه : از هر موجودى به حضرت واجب الوجود راهى است ، و مقصود از اين صراط مستقيم آن راه است ، و هركه عارف است از آن آگاه است . نظم :

هست از هر ذرّه‌اى راهى به دوست * هرچه مىبينى تو روى او بدوست