رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٢

صحيفهء دوازدهم مكتوب به يكى از عزيزان [ دربارهء حج گزاردن ]

مخبر از آن است ، شرف وصول و حصول خواهد پذيرفت . منظومه :

سر بنه بر آستان يار خويش * قلب بر اقبال كن ادبار خويش

توتياى ديده كن خاك درش * تا كنى زان تيزبين انورش

خانه‌اى بينى پر از راز و نياز * مخزن جودى درش بر جمله باز

پر كنى دامان جان و جيب دل * از جواهرهاى فيضش متّصل

بردهد شاخ عنايت عافيت * رنج بردى گنج گيرى عاقبت

و از مشاهدهء نجوم آداب و اركان و ملاحظهء كواكب مناسك و مشاعر آن ، بصيرت سريرت را خليل‌وار حدّت شهود وحدت وجود واجب ، كه ذرّات كائنات از ثابتات و حادثات بيّنات تامّه و مبيّنات عامّهء اويند ميسّر گردد ، و از دخول در آن جنان امن‌وامان رهايى از لوازم ظلمت كثرت به شرط علم به علّت غائى آن دست دهد . كما يدلّ عليه قوله ، عزّ من قائل : « فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً » . نظم :

آيات بيّنات سراى خدا ببين * تا ره برى به كعبهء مقصود خويش زود

كان كس كه ره نيافت در اينجا به گنج راز * از آتشش به دست نيايد به غير دود

و هركه به نور شعور به ظهور حقيقت مدلول آيهء وافى هدايهء « لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى » قطع راه بالضرورة در اداى فرائض حجّ كه ركنى است از اركان دين سعى بليغ شعار خود سازد .

و در فضاى ميان صفا و مروه از جان و دل بكوشد ، كه : « إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ » . « وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ » ، و در اطاعت امر و فرمان :

« حجّوا و اعتمروا ، فإنّ الحجّ ثوابه الجنّة و العمرة كفّارة لكلّ ذنب » تجويز و تقصير نكند .

و در بذل و انفاق مال حلال خود كوشد و در آن بخل و امساك نورزد ، از آن كه « درهم تنفقه فى الحجّ أفضل من عشرين درهما تنفقها فى غيره » . و هر درهمى و دينارى كه در آن راه صرف و خرج شود هزار هزار درهم و دينار عوض آن به دست آيد ، و حج گزاردن فاضل‌تر از [ آزاد كردن ] هفتاد بنده بود . و الحاجّ و المعتمر فى جوار اللّه ، و على اللّه ضمان الحاج و المعتمر . نظم :

حاجيان چون ميهمانان حق‌اند * پيش ايشان خان روحانى نهند

سائلان‌اند از در پروردگار * كى گذاردشان تهىدست و ندار