رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٧

( مقدّمه ) ( فضيلت ذكر حق‌تعالى و شرائط تأثير و خاصيّت مداومت آن )

اهل شرع انسان را . و بعضى از دانشمندان برآنند كه خواصّ آدميان از خواص ملائكه فاضلترند و عوامّ ملائكه از عوام آدميان فاضل‌تر . و يكى از محققين مىگويد كه ملك اشرف است و آدم افضل است از ملك ، شرافت او راست و فضيلت اين را .

بود قدر تو برتر از ملايك * تو قدر خود نمىدانى چه حاصل

بر اوج آفرينش آفتابى * ولى در ابر پنهانى چه حاصل

و ديگرى مىگويد كه : ليلة القدر تحقيقى سواد الوجه انسان كامل است و اسم اعظم حقيقى حقيقت حضرت اوست . و چنان كه ليلة القدر در ميان ليالى و اسم اعظم در ميان اسماء پنهان است سرّ صادق موحّد محقّق در خلايق مخفى است . و حديث قدسى است كه : « أوليائى تحت قبابي لا يعرفهم غيري » .

تا تو نيز از خلق پنهانى همى * ليلة القدرى و اسم اعظمى

مرد عاقل ، غافلى و بىحاصلى تا كى ، خود را بشناس كه طلسم گنج حقيقتى . ( 252 ) للمولوى :

اينكه مىگويم به قدر فهم توست * مردم اندر حسرت فهم درست

اين سخن شير است در پستان جان * بىكشنده شير كى گردد روان

و در كتاب كلينى از خواجهء عالم ، صلّى اللّه عليه و آله ، مروى است كه گفت : « ما كه معاشر انبيائيم مأموريم به آنكه با خلق سخن به قدر عقل ايشان گوييم . »

در اين گلشن كه انوار تجلّى است * سخن دارم ولى ناگفتن اولى است

و نيز در آن كتاب ، از آن حضرت مروى است كه گفت : « آنچه سلمان فارسى مىداند اگر به ابو ذرّ غفارى اظهار نمايد ، ابو ذر وى را تكفير كند .

به كسى گمان ندارم كه دلش به ما بسوزد * مگر آن سياه‌بختى كه به روز ما نشيند

و در رساله مشكات [ الأنوار ] غزالى است كه : « صدور الأحرار قبور الأسرار » .

هركه را اسرار غيب آموختند * مهر كردند و دهانش دوختند

تا نگويد سرّ سلطان را به كس * تا نريزد قند را پيش مگس

مضمون كريمهء : « فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى » :

سخن سربسته گفتم با حريفان * خدايا زين معمّى پرده بردار