رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٤٥١

( مقدّمه ) ( فضيلت ذكر حق‌تعالى و شرائط تأثير و خاصيّت مداومت آن )

به كام خود منه زينهار يك گام * كه ناكام است دائم مرد خودكام

و حق‌تعالى در قرآن أموال و أزواج و أولاد را دشمنان آدميان و فتنهء ايشان ناميده است .

نان و حلوا چيست فرزند و زنت * كو فتاده همچو غُل در گردنت

و فرموده است كه سراى بهشت جاى آن كسان است كه در دنيا بلندى نجويند و بزرگى نكنند و به توهّم فاسد و تخيّل كاسد سودايى مزخرفات دهر نشوند .

آتشين لعلى كه تاج خسروان را زيور است * اخگرى بد خام پختن در سر است

در خبر است كه : « دو گرگ گرسنه در رمهء گوسفندان فساد و تباهى نكنند دوست [ آن‌چنان ] كه داشتن مال و جاه در دين مرد مسلمان كند .

مال و منصب تو چه مىدانى كه چيست * من بگويم با تو يك ساعت بايست

آنكه بندد از ره حق پاى مرد * وانكه سازد كوى حرمان جاى مرد

آنكه هر ساعت نهان از خاصّ و عام * كاسهء زهرت فروريزد به كام

تلخ كرد اين نان و حلوا كام تو * برد يكسر رونق اسلام تو

و مروى است كه : « محبّت مال و جاه نفاق را در دل چنان بروياند كه باران گياه را مىروياند .

مال و منصب ناقص و بد آمده است * طالب رسوايى خود آمده است

مال مار و جاه باشد اژدها * سايه زُمرّد اين دو را

در تو نمرودى است در آتش مرو * رفت خواهى اوّل ابراهيم شو

و نصّ قرآن است كه : « فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » * يعنى : اگر در دعوى و دوستى خدا صادقيد نه كاذب ( 246 ) ، پس بايد كه آرزوى مرگ كنيد ، كه آن محبّ را به محبوب رساند . و ديگر عمرى كه به غفلت گذرد از طول آنچه فرح و از قصر آن چه غم . نظامى :

درازى روز و شب و سال و ماه * حساب رسن باشد و دلو و جاه

چو دلو آب از چه نيارد فراز * رسن خواه كوتاه و خواهى دراز

حاصل آنكه در محكمهء عقل و نقل دعوى بىشاهد مسموع نيست . و شيخ جامع ورّام بن فراس عليه‌الرحمه از رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، روايت كرده است كه گفت : سورهء هود مرا پير كرد ، زيرا كه در آن به من امر شده است كه : فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ » ( هود 112 )