رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٤

( مقدّمه ) ( فضيلت ذكر حق‌تعالى و شرائط تأثير و خاصيّت مداومت آن )

دو عالم را به‌يك‌بار از دل تنگ * برون كرديم تا جاى تو باشد

حضرت عزّت كه تو را دو گوش و دو چشم و دو دست و دو پا عطا كرد ، از چيست كه يك دل داد و فرمود كه : « ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ » ( احزاب ، 4 ) .

از آنكه از تو يك محبّت خواست و آن را يك دل كافى است . از عهد سابق و دوستى روز « ألست » ياد كن تا بدانى كه : « وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ » ( بقره ، 40 ) چه گفتن است .

اى آنكه به قبلهء وفا دوست تو را * بر مغز چرا حجاب شد پوست تو را

دل در پى اين و آن نه نيكوست تو را * يك دل دارى بس است يك دوست تو را

و همچنين يك زبان داد تو را ، نه دو ، چنان كه به دل يكى دانى و بر زبان يكى خوانى و دوى را از روى حال و قال در ميان نبينى و بر زبان نيارى .

جهان را بلندى و پستى تويى * ندانم چه‌اى ، هرچه هستى تويى

موج حباب را حجاب عمّان و طوفان ساختن عقل خود باختن است . حديث :

« كنت كنزا مخفيّا فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لأعرف » كه حرف محبّت در ميان دارد ، چه مىگويد ، يعنى :

گنج مخفى بُد ز پُرّى جوش كرد * خاك را سلطان اطلس‌پوش كرد

مر عدم را داد هستى از كرم * حادثى را كرد مرآت قِدم

هر دو كون آن را كه چشم انورست * جام جم آيينهء اسكندر است

نسخهء عالم وجود كامل است * دل بجو ، دل ، حلّ هر مشكل دل است ( 239 )

و از سيّد الموحّدين و سند المحققين و حبل اللّه المتين و قدوة أهل الحقّ و اليقين و عمدة الأئمة المعصومين ، امير المؤمنين ، علىّ ولىّ ، سلام الله عليهم اجمعين ، در كتاب مستطاب سراسر صواب برهان السّالكين و خاتم المجتهدين شيخ بهاء الملّة و الدّين ، أدام اللّه بركاتهم إلى يوم الدّين ، مروى است كه : « اى فرزند آدم ، تو نسخهء مختصرى از عالم ، منطوى و مندرج است در تو بسائط آن و مركّباتش و مادّيات آن و مجرّداتش ، و توئى عالم صغير ، بلكه جهان كبير .

درد تو از توست و نمىبينى * و دواى تو در تست و نمىدانى

و نيز از آن حضرت روايت است كه : « من عرف نفسه فقد عرف ربّه » . و نصّ