رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٧

اين همان آتش عشق است كه مصحف مىسوخت شيخ صنعان كه نظر در رخ ترسا مىكرد

اين سخن شير است در پستان جان * بىمكنده شير كى گردد روان

و گاهى نيز از شدّت سكر بادهء فنا و حال ، و حدّت حرارت نار مبود و دلال ، ديگ دل و بحر جان عاشق سوخته و عارف برافروخته چنان هيجان و غليان نمايد و بدان‌سان به جوش و خروش درآيد كه نه مستمع و معتقد داند و نه منكر و نامحرم شناسد ؛ و نه گوش به پند دهد و نه از كسى بيم دارد .

اين همان آتش عشق است كه مصحف مىسوخت شيخ صنعان كه نظر در رخ ترسا مىكرد

اين همان آتش عشق است كه مصحف مىسوخت شيخ صنعان كه نظر در رخ ترسا مىكرد

پس در مقام غيبت از همه و حضور با همه ، سخنان بلند چند كه به ظاهر كفر نمايد و عقل را خوش نيايد و درك عوام و فهم خواص انام از ادراك آن عاجز و قاصر آيد از وى صادر شود

شربنا و أهرقنا على الأرض جرعة * فللأرض من كأس الكرام نصيب

و وى در آن حالت پيش اصحاب طريقت و ارباب ( 145 ) حقيقت معفوّ و معذور بود ، چه مقرّر است نزد ايشان :

كه رخصت اهل دل را در سه حال است * فنا و سكر و آن ديگر دلال است

چو نبود اندرين اوقات هشيار * بود معذور در اظهار اسرار

وگر وقت دگر سِرّ سرزند زو * نه اهل دل بود ، كافر بود او

حافظ شيرين بيان به لسان عقل از زبان آن مستان از اوضاع و احوال اين حال استغفار و استعذار نموده مىگويد :

بپوش دامن عفوى به زلّت من مست * كه آب روى شريعت بدين قدر نرود

امّا مفتيان شريعت كه منقاد فرمان « نحن نحكم بالظّاهر » باشند و به كيفيّت احوال و مواجيد اهل توحيد راه نبرند به حسب شرع شريف اجراى حدود و احكام نمايند و اظهار انكار موافق مقتضاى كلام وى با وى كنند .

به كسى گمان ندارم كه دلش به ما بسوزد * مگر آن سياه‌بختى كه به روز ما نشينند

و در اين باب كه حمايت جانب دين و رعايت مصلحت مبين و حفظ آداب مرسلين كرده‌اند مثاب و مأجور مىباشند ، اگر خود به شرائط صحّت فتوى از اجتهاد و عدالت موصوف و معروف باشند ، و به اعتقاد اكثر فقها ، مجتهد عدل را